Anadolu liselerindeki Almanca derslerinde ilgeçlerin öğrenilmesinde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri

Bu tez çalışması Adana Ticaret Odası Anadolu Lisesi 10. sınıf öğrencilerinin Almancadaki für, gegen, ab, um, bei, aus, nach, zu, bis, von, mit, in, an, auf, neben, vor, zwischen, über, unter, hinter gibi ilgeçlerin kullanımında yaptıkları hataları ve bu hatalara neden olan faktörleri analiz etmek amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma ile ikinci yabancı dil olarak Almanca eğitimi alan Anadolu Lisesi öğrencilerinin ilgeç içeren yapıları Türkçeden Almancaya veya Almancadan Türkçeye aktarabilme yeterliklerinin ne düzeyde olduğunun ortaya konması amaçlanmıştır. Denek olarak altı 10. sınıfın tüm öğrencileri seçilmiştir. Veri toplamak için öğrencilere çoktan seçmeli, boşluk doldurma, çeviri ve en az 50 sözcüklük kompozisyon yazma olmak üzere dört tür alıştırma verilmiştir. Sonuçları irdelediğimizde bazı ilgeçlerin (gegen, von, aus, zu, nach, hinter, unter, seit, ab, für, bei, bis, mit, an, auf, neben, vor, zwischen, über) çok az veya hiç kullanılmadığı ya da öğrenciler tarafından yanlış algılanarak hatalı kullandıkları görülmektedir. Bunun yanında um, aus, mit, in, für, nach, hinter, unter, neben gibi ilgeçlerin diğerlerine göre daha sık ve doğru kullanıldığı tespit edilmiştir. Bunun nedeni öğrenciler tarafından bu ilgeçlerin 1. yabancı dil İngilizcede kullanılan ve aynı işlevi gören ilgeçlerle ilişkilendirmeleri ve bunlarla benzerlik kurarak kolaylıkla hatırlamaları olabilir. İlgeçlerin kolay öğrenilememesinin diğer nedenlerini şöyle sıralayabiliriz: • Öğretmenlerin eğitimde yeterince üzerinde durmamaları ya da yeterince açıklayıcı örneklendirme yapamamaları olabilir. • Anlam ve işlevleri bakımındahn ilgeçler, Almanca dilbilgisinin en belirsiz alanıdır; neyi anlattığını öğrencinin belleğinde canlandırması oldukça zordur. Bu sorunları aşmak için tümdengelim yoluyla hareket edip ilgeçleri kalıpsal tümcelerle öğretmek gerektiğini düşünüyoruz. Örneğin in die Schule gehen - okula gitmek, nach Hause gehen - eve gitmek gibi. Diğer yandan öğrencilerin İngilizce derslerinde öğrendiği ilgeçlerle bağdaştırdığı Almanca ilgeçleri daha kolay öğrenmesi dikkate alınarak Almanca ilgeçleri İngilizce ilgeçlerle karşılaştırmalı olarak fayda sağlayabilir.