Türkiye'deki sigorta şirketlerinin karlılığını etkileyen faktörlerin analizi: Panel veri yaklaşımı

Sigorta şirketlerinin faaliyetlerini sürdürebilmesi ve sigortalılara karşı yükümlülüklerini yerine getirebilmesi açısından önemli bir ölçüt olan karlılık, ekonomik şartların ve iklim değişikliklerinin etkisiyle tüm dünyada sigorta şirketlerinin finansal performansının kötüleştiği ve Türkiye'de piyasaya özgü şartlar nedeniyle yüksek dalgalanmaların görüldüğü bir ortamda daha önemli bir hal almıştır. Bu çalışmanın amacı Türkiye'deki sigorta şirketlerinin karlılığını etkileyen en önemli firmaya özgü ve makroekonomik değişkenleri bulmaktır. Çalışma, hayat sektörü ve hayat-dışı sektör için ayrı ayrı yapılmıştır. Hayat sektörü için yapılan çalışma 2006-2017 dönemini ve 16 hayat sigorta şirketini kapsamaktadır. Aktif karlılığı (ROA) ve özsermaye karlılığı (ROE) karlılık ölçütü olarak alınmıştır. Dinamik panel veri modeli sonuçlarına göre aktif karlılığı ile özsermaye karlılığının bir yıl gecikmeli değerleri, prim büyüme oranı, yaş, Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) büyüme oranı, faiz oranı ve bireysel emeklilik faaliyeti ile karlılık arasında olumlu yönde ilişki tespit edilmiş, masraf oranı, kaldıraç oranı ve likidite ile karlılık arasında olumsuz yönde ilişki tespit edilmiştir. Hayat-dışı sektörü için yapılan çalışma 2006-2017 dönemini ve 21 hayat-dışı sigorta şirketini kapsamaktadır. Aktif karlılığı karlılık ölçütü olarak kullanılmıştır. Sabit etkiler panel veri modeli sonuçlarına göre karlılık ile büyüklük, likidite oranı, yatırım getirisi, yaş, GSYİH büyüme oranı ve faiz oranı arasında olumlu yönde; prim büyüme oranı, hasar prim oranı, sermaye yeterliliği oranı ve kaldıraç oranı arasında olumsuz yönde ilişki tespit edilmiştir.