Otranto Türk tarih yazıcılığında nasıl ele alındı ve yorum itibariyle nedir? III. Roma – Türklerin İmparatorluğu – Fatih Sultan Mehmet Otranto Seferi

Fatih Sultan Mehmet devrindeki fetihler içinde Osmanlının elinde en kısa süreli kalan yer Otranto'dur. Fethedilen diğer ülkelerin hepsi 19. asra kadar İmparatorluk'ta kalmış hatta bugünkü yurdumuzun bir bölümü de Fatih devrinde fethedilmiştir. Kırım Hanlığı ve Bosna gibi Osmanlı kültürel çevresinin önemli iki bölümü bu devirden beri Türkiye politikasının vazgeçilmez iki coğrafi ve kültürel unsuru olarak var olmaktadır. Otranto'nun fethi meselesi Türk siyasi söyleminde çok yer almaz. Maalesef tarihçilik içinde aynı durum söz konusudur. 15. asırda fethedilen Arnavutluk gibi ülkelerin arazi tehir defterleri veya bazı vakıf kayıtları mevcut olduğu halde mesela Divan-i Hümayun, muhimme defteri gibi kayıtlar yoktur. Garip bir biçimde Osmanlı kronikleri 15. asrın ortalarından evvelki yüz kırk sene için söz konusu değildir. İmparatorluğun kuruluşunu ve büyümesini takip edeceğimiz kroniklerin hemen hepsi 15. asra aittir. Aynı emperyal bir ideoloji ile adeta tarihin yeniden yazılması söz konusu olabilir. Daha da garip nokta; 1480'deki Otranto cengi ancak 16. asrın tarihçileri Kemalpaşazade ve diğerleri tarafından kaleme alınmaktadır. Demek ki Otranto fethi için bu Osmanlı kronikleri ve 15. asrın çağdaş İtalyan kaynaklarına başvurmak kaçınılmazdır. Fatih Sultan Mehmet'in fetihlerinin yönü Avrupa idi ve Şüphesiz İtalya'da ki ilk hedef Roma idi. Bu tartışılmayacak kadar açıktır. Siyasi polemikte insanlar Basraya ve Mısıra ilerleyen ecdattan veya Otranto'dan pek söz etmezler. Oysa Otranto'nun Avrupa'nın tarihi hafızasında önemli yer ettiği açıktır. Birçok önemli anlaşma gibi birçok önemli harp de Türk tarihçiliğinde müstakil monografi konusu olmadı. Otranto da böyledir. 13 aylık Otranto hakimiyeti sadece genel tarihlerimizin konusu olmuştur. Otranto Türk tarih yazıcılığında nasıl ele alındı ve yorum itibariyle nedir? Bizim bu çalışmamız bu sorunun cevabını tespit etmeye çalışmıştır. İtalya'nın fethini Roma İmparatorluğu'nun yeniden kurulması ve Fatih'in bu mısyonu etrafında ele almak gerekir. Genelde halefi II. Beyazid böyle bir misyon yüklenmediğinden Otrantodan çabuk vazgeçildi. Otranto Kilisenin ve Hiristiyan dünyasının ilerleyen Türklere karşı bir propaganda edebiyatı yaratmasına vesile oldu. Ne gariptir ki bu edebiyatın ilmi tarihçiliği etkilediği görülüyor. Henüz İtalya tarihi bu konuda metodik bir ayıklamaya girişmiştir. Soğukkanlı tarih için lazım olan tek şey; arşiv malzemesi ve dil donanımı Altın kural olan " audi alteram partem – diğer tarafı dinle " usulünü izlemek gerekiyor. Anahtar Sözcükler: Roma, Otranto, audi alteram partem.