Ankara'da diyabet okuluna devam eden tip2 diyabetli yetişkin bireylerin beslenme bilgi düzeylerinin ve diyabet tutumlarının değerlendirilmesi

Mançu Tülek T. Ankara'da Diyabet Okuluna Devam Eden Tip2 Diyabetli Yetişkin Bireylerin Beslenme Bilgi Düzeylerinin ve Diyabet Tutumlarının Değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Diyetetik Programı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2018. Dünyada ve ülkemizde görülme sıklığı gittikçe artan diyabet tedavisinin değişmez ögeleri hasta eğitimi, tıbbi beslenme tedavisi ve egzersizdir. Bu çalışma, kapsamlı bir diyabet eğitimi alan tip2 diyabetli bireylerin genel sağlık ve beslenme durumlarını belirlemek, eğitimin beslenme bilgi düzeylerine ve diyabet tutumlarına etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Ankara'daki diyabet okullarında eğitim alan 27 ile 73 yaşları arasında tip2 diyabetli gönüllü 80 yetişkin bireyin genel sağlık ve beslenme durumları, besin tüketim sıklıkları, antropometrik ölçümleri, kan HbA1c düzeyleri ile eğitim öncesi ve sonrası beslenme bilgi düzeyi ve Diyabet Tutum Ölçeği (DTÖ) kullanılarak diyabet tutumları değerlendirilmiştir. Diyabet okuluna başlarken ve okulu tamamladıktan sonra yapılan beslenme bilgi testi sonuçları karşılaştırıldığında, doğru cevap sayılarında önemli bir artış olduğu belirlenmiştir. Eğitim öncesinde beslenme bilgi testinin sonucunda 35 soruya verilen doğru cevap sayısı ortalaması 21,05±4,7 (toplam sorunun %60)'den okul tamamlandıktan sonra 23,9±4,1 (toplam sorunun %68,3)'e yükselmiştir (p<0,05). Bireylerin antropometrik ölçümlerine göre beslenme bilgi testi sonuçları karşılaştırıldığında, hafif şişman ve şişman grup ile bel çevresi yüksek olan bireylerde doğru cevap sayısında önemli bir artış olduğu bulunmuştur (p<0,05). HbA1c düzeylerine göre sınıflanan bireylerde (HbA1c <%7 ve ≥%7) her iki grubun da doğru cevap sayısındaki artış anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Hastalara diyabet okulu öncesi ve sonrası yapılan DTÖ sonucunda hastaların diyabet tutumları pozitif bulunmuştur. Bireylerin diyabet okulu öncesi ve sonrası DTÖ puanları beden kütle indeksi (BKİ), bel çevresine ve HbA1c düzeylerine göre anlamlı farklılık göstermemiştir (p>0,05). Diyabet okulu eğitimleri 1 gün içerisinde ya da 4-6 haftada tamamlanmakta olup, 4-6 haftalık diyabet okullarını tamamlayan bireylerin DTÖ sonuçları 1 günlük eğitimi alanlara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Bu çalışmada, diyabet okulu eğitimlerinin beslenme bilgi düzeylerinde önemli artışlara neden olduğu gösterilmiştir. Konu ile ilgili hastaların uzun dönem izlemiyle yeni araştırmaların ve diyabet okullarının etkinliğinin artırılmasına yönelik çalışmaların yapılması faydalı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Tip2 Diyabet, Diyabet Okulu, Beslenme Bilgisi, Diyabet Tutum Ölçeği