Annenin serumu ve bebek kord serumunda 25(OH)vitamin D ve çinko düzeylerinin yaşamın ilk bir yılındaki büyüme hızına etkisi

ÖZET Amaç: Anneden bebeğe geçen ve büyümede önem arz ettiği düşünülen D vitamini ve çinkonun büyüme üzerine etkisini araştırarak antenatal dönemde annedeki bu iki vitamin ve mineralin eksikliklerinin üzerinde durulmasını amaçlıyoruz. Çalışmamızda anneden bebeğe geçen D vitamini ve çinkonun büyümeye etkisini araştırarak annenin gebelikte D vitamini ve çinko desteğinin önemine ve gerekliliğine dikkat çekmek istiyoruz. Gereç ve Yöntem: Kasım 2017 tarihinde Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Doğum ve Hastalıkları Servisine doğum için yatışı yapılan 57 anne ve bebekleri çalışmaya dahil edildi. Dışlama kriterlerine uygun olarak toplam 52 hasta ile çalışma yürütüldü. Annelerden sezeryan öncesi alınan kanları ve bebeklerin doğum sonrası kord kanları alındı. Anne ve kord serumlarından, 1 yıllık büyüme izlemi bittikten sonra 25(OH)vitamin D (25(OH)VitD), çinko, TSH, sT4 düzeyleri çalışıldı. Bebeğin doğum sonrası boy, vücut ağırlığı, baş çevresi kaydedildi. D vitamini ve çinko düzeyleriyle büyüme ilişkisini araştırmak üzere bebeğin takiplerinde 1., 2., 3., 6., 9. ve 12. aylarda boy, vücut ağırlığı, baş çevresi takipleri kaydedildi. 1-2. Ay, 2-3. Ay, 3-6. Ay, 6-9. Ay 9-12. ay boy, vücut ağırlığı, baş çevresi artışları hesaplandı. Ayrıca doğum ve 12. ay boy, vücut ağırlığı, baş çevresi farkları hesaplandı. Boy, vücut ağırlığı, baş çevresi farkları ayrıca 12'ye bölünerek aylık büyüme hızı hesaplandı. Bebeğin anne sütüne devam etme süresi, ilk 6 ay anne sütü alımı, ek gıdaya geçiş ayları, ek gıda sonrası anne sütüne devam edip etmediği de kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 52 bebeğin 24'ü (%46,2) kadındı. Doğum sonrası 1., 2., 3., 6., 9. ve 12. aylarda boy, vücut ağırlığı, baş çevresinde bir önceki ölçüme göre artışlar anne D vitamini ve kord D vitamini düzeylerine göre değerlendirildi. Dokuzuncu ay boy artışı anne ve kord serumu D vitamini düzeyi eksik olan bebeklerin boy artışının yeterli D vitamini düzeyi olanlara göre istatistiksel olarak boy artışlarında anlamlı fark saptandı. Anne D vitamini düzeyi eksik olanlarda 9. ay boy artışında eksik D vitamin düzeyine sahip olan annelerin bebeklerinde boy artışı 5 cm ±SS iken, yeterli D vitamini düzeyine sahip annelerin bebeklerinde boy artışı 3,5cm ±SS idi (p: 0,013). Kord D vitamini düzeyi eksik olan bebeklerin 9. ay boy artışında eksik D vitamini düzeyine sahip bebeklerin boy artışı 5 cm ±SS iken, yeterli D vitamini düzeyine sahip bebeklerin boy artışı 3 cm ±SS olduğu görüldü (p=0,049). Anne ve kord çinko düzeyleri ile yaşamın birinci yılındaki büyüme artışları karşılaştırıldığında herhangi bir anlamlı bir ilişki bulunamadı. Sonuç: Antenatal dönemde bebeğe geçen D vitamininin büyüme üzerindeki etkisi belirgin olmamakla birlikte, eksik düzeyde D vitaminine sahip annelerin bebekleri yeterli olanlardan 9. ayda daha iyi büyümektedir. Hem çinko hem D vitamininin gebelerde kullanılmasının teşvik edilmesinin önemini belirleme, bebeğin doğumda ve ileri yaşamında antropometrik ölçümleri üzerine etkisini gösterebilmek için daha uzun dönem takip ve daha büyük çalışma grubuna ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: D vitamini, Çinko, Büyüme Hızı, Boy Kısalığı