Anonim ortaklıklar hukukunda ilişkili taraf işlemleri

Çalışmanın konusu, anonim ortaklıklar hukukunda ilişkili taraf işlemleridir. İlişkili taraf gerçek ya da tüzel kişi olabilir. Ortaklık üzerinde yönetsel yetiye sahip bulunması gerekli ve yeterlidir. İlişkili taraf işlemlerinde risk yönetsel yeti sahibinin bu konumunu kötüye kullanması ve bu şekilde ortaklığa zarar vermesidir. İlişkili taraf işlemlerini temel alan düzenlemelerin ilki bildirim yükümlülükleridir. İkinci düzenleme türü özel karar alma süreçleridir. Bu düzenlemelerde ilişkili taraf işleminin gerçekleştirilmesi, yerine göre bağımsız yöneticilere, bazen ise azınlık pay sahiplerine bırakılır. Diğer bir düzenleme yöntemi ise yasaklamadır. Bu yöndeki hükümler kapsama aldıkları işlemin zararlı olduğunu kabul eder. Özel karar alma süreçlerinin pozitif hukukta örnekleri mevcuttur. Zararlı ilişkili taraf işlemlerinin halka açık ortaklıklardaki yansıması ise örtülü kazanç aktarımı yasağıdır. Açık yasaklama içeren hükümler SerPK düzenlemesiyle sınırlı değildir. TTK pay sahiplerinin, yöneticilerin ve bunların bazı yakınlarının ortaklığa borçlanmasını yasaklamış veya sınırlandırmıştır. Nihayet, ilişkili taraf ile ortaklık arasındaki işlemden doğan edimlerde açık nispetsizlik mevcutsa ortaklık malvarlığında oluşan azaltıcı etkinin giderilmesi gerekir. İsviçre Borçlar Kanunu'nda bu husus Art. 678/II ile düzenlenir. Fakat benzer bir hüküm TTK'da yoktur. Yine de Türk hukukunun genel hükümleri ile temel ilkeleri benzer bir sonuca ulaşmak için yeterlidir.