Antalya'da bir Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı bulaşıcı olmayan hastalık tanısı olan yetişkin bireylerin hastalığa uyumu ve ilişkili değişkenlerin incelenmesi

Amaç: Bu çalışmada Antalya'da bir Aile Sağlığı Merkezi (ASM)'ne kayıtlı en az bir Bulaşıcı Olmayan Hastalık (BOH) tanısı olan yetişkin bireylerin hastalığa uyum düzeyi ve hastalığa uyumla ilişkili olabilecek bazı sosyodemografik özellikler ve sağlık öyküsü ile ilişkili faktörleri incelemek hedeflenmiştir. Yöntem: Tanımlayıcı tipte olan çalışmaya en az bir BOH tanısı olan 329 birey alınmıştır. Veriler; demografik özellikler, sağlık öyküsü formu ve Kronik Hastalığa Uyum Ölçeği (KHUÖ) ile toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Pearson Korelasyon analizi, Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis varyans analizi ve Multiple Linear Regresyon kullanıldı. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 58.76±6.79 olup, %62.6'sı kadın, %53.19'u ilkokul mezunu ve %28'inin gelir düzeyi düşüktür. Katılımcıların %71.7'i kardiyovasküler, %59.6'ı diyabet, %26.1'i solunum yolu hastalıkları ve %3'ü kanser hastasıdır. Çalışmamızda KHUÖ toplam puan ortalaması 100.01±11.08'dır. Bireylerin %97.6'sı sürekli ilaç kullanmakta ve %94.5'i düzenli sağlık kontrollerini yaptırmaktadır. BOH'lu bireylerin hastalığa uyum düzeyi ile solunum yolu hastalığına sahip olma, sağlık kontrollerini düzenli yaptırma, sürekli ilaç kullanıma ve Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Türkçe Formu (WHOQOL-BREF-TR)'nun genel durum (algılanan sağlık, yaşam kalitesi) ve psikolojik boyutu düzeyleri anlamlı şekilde ilişkilidir (p<0.05). Sonuç: Katılımcıların hastalığa uyum toplam puan ortalaması ortalamanın üzerindedir. ASM'de görevli sağlık çalışanları tarafından BOH'a uyum düzeyi düşük olan riskli bireylerin (sağlık kontrollerini düzenli yaptımayan, uzun süreli ilaç kullanmayan, ruhsal çökkünlük yaşayan) belirlenerek, gereksinimlerine uygun eğitim verilmesi önerilmektedir.