Ar-Ge harcamalarının firmaların performansına etkilerinin dinamik panel veri analizi yöntemi ile incelenmesi

Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) faaliyet giderleri firmaların nakit akımlarının devamlılığı için yeni ürünler ve süreçler geliştirilmesi ve bunların devamlılığının sağlanması amacıyla katlandıkları gider kalemlerinden meydana gelmektedir. Mevcut dönemde katlanılan Ar-Ge giderleri ile geliştirilecek yeni ürün ya da süreçler sayesinde firmaların takip eden dönemlerde daha fazla satış geliri elde etmesi amaçlanır. Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri sayesinde geliştirilen bu ürün ve süreçler vasıtasıyla ekonomik büyümenin sağlanması mümkün olabilir. Firmaların dolaylı olarak da ülkelerin ekonomik olarak büyümelerinin altında yatan en büyük sebeplerden birisi kuşkusuz Ar-Ge faaliyetleridir. Ar-Ge faaliyetleri çerçevesinde yapılan harcamaların firmanın satışlarına oranının firmaların performansına etkilerinin dinamik panel veri analizi yöntemi ile incelenmesi çalışmamızın amacı olarak belirlenmiştir. Firmaların varlıklarını arttırmak amacıyla Ar-Ge faaliyetleri için katlandıkları giderlerin firmaların performansına nasıl bir etki sağladığını açıklamak üzere gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde yapılan çalışmaların birçoğunda yatay-kesit ya da zaman serileri analizlerinden yararlanılmıştır. Ancak Ar-Ge faaliyetlerinin firma performansına olan gecikmeli etkilerinin yeterli derecede incelenmediğinin görülmüş olması sebebiyle çalışmamızda Dinamik Panel Veri Analizi yöntemi kullanılmıştır. Borsa İstanbul'da (BİST) 1998-2020 döneminde imalat sanayisinde işlem gören firmalarda yapılan Ar-Ge harcamalarının firmanın satışlarına oranının firmaların kârlarına, satışlarına, ihracatına, piyasa değerine olan etkilerinin incelendiği bu çalışmanın temel amacı, Türkiye gibi gelişmekte olan bir ülkede faaliyet gösteren firmaların Ar-Ge harcamalarının satışlar oranının firma performanslarına olan etkilerinin Dinamik Panel Veri Analiz yöntemi ile ortaya çıkarılmasıdır. Çalışma neticesinde Ar-Ge faaliyetlerinin firmaların piyasa değerini ülkemizde istenilen düzeyde etkilemediği görülmektedir.