Argümantasyon destekli araştırma-sorgulamaya dayalı öğretim uygulamalarının fen öğretmen eğitimindeki etkililiği

Bu araştırmada, argümantasyon destekli araştırma-sorgulamaya dayalı öğretim uygulamalarının geliştirilmesi, uygulanması ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, zihinsel esnekliğe sahip, olaylara farklı bakabilen, alışılmış kalıpların dışında düşünebilen, aynı sonuca değişik yollarla ulaşabilen 21. yüzyıl becerilerine sahip bireyler yetiştirilmesi için argümantasyon destekli araştırma-sorgulamaya dayalı uygulamalar geliştirilmiştir. Planlanan argümantasyon destekli araştırma-sorgulamaya dayalı öğretim uygulamaları 2016-2017 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Hacettepe Üniversitesi'nin Fen Bilimleri Öğretmenliği lisans programında yer alan "Fen Okuryazarlığı" seçmeli dersinde 14 hafta boyunca uygulanmıştır. Yapılan uygulamaların etkisini değerlendirmek amacıyla, argümantasyon destekli araştırma-sorgulamaya dayalı öğretim uygulamalarının fen bilimleri öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerilerine ve öğretme-öğrenme anlayışlarına etkisi ve bu uygulamalar hakkındaki görüşleri incelenmiştir. Araştırmada karma yöntemlerden "Yakınsayan paralel desen (NİTEL+NİCEL)" kullanılmıştır. Araştırmanın nicel yöntem boyutunda "tek grup ön-test son-test zayıf deneysel desen" nitel yöntem boyutunda ise "durum çalışması deseni" eş zamanlı olarak kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Fen Bilimleri Öğretmenliği lisans programında "Fen Okuryazarlığı" seçmeli dersini seçen 38 öğretmen adayından oluşmaktadır. Nicel veri toplama araçları Bilimsel Süreç Becerileri Testi, Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği, Üstbiliş Farkındalık Envanteri, Bilim Doğası Görüşleri Testi ve Öğretme-Öğrenme Anlayışları Ölçeği'nde oluşurken nitel veri toplama araçları, yarı yapılandırılmış görüşme formu, dokümanlar (deney tasarlama çalışmaları, etkinlik raporları, öğrenme günlükleri, yansıtıcı değerlendirme yazıları) ve gözlem notlarından oluşmaktadır. Araştırma sonucunda hem nicel hem de nitel bulgulara göre 14 haftalık boyunca yapılan uygulamaların öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerilerinin, eleştirel düşünme eğilimlerinin, üst biliş farkındalık düzeylerinin, bilimin doğası hakkındaki görüşlerinin gelişmesine katkı sağladığı tespit edilmiştir. Elde edilen nicel bulgular öğretmen adaylarının öğretme-öğrenme anlayışlarında anlamlı bir gelişme olmadığını ortaya koysa da elde edilen nitel bulgular öğretmen adaylarının sınıfta yapılan uygulamaları deneyimlemeleri bu yaklaşımın faydalarını görmelerine ve benimsemelerine imkân tanıdığını ve mesleki gelişimlerine de katkı sağladığını göstermektedir. Öğretmen adaylarının görüşlerinden elde edilen kod ve kategoriler argümantasyon destekli araştırma sorgulamaya dayalı öğretim uygulamalarının birçok öğrenme alanına hizmet ettiğini ve fen okuryazarı bireyler yetiştirmekte etkili bir öğretim yöntemi olduğunu göstermektedir. Anahtar sözcükler: fen öğretmen eğitimi, araştırma-sorgulamaya dayalı öğrenme, argümantasyona dayalı öğrenme, fen eğitimi, 21. yüzyıl becerileri, fen okuryazarlığı, bilimsel süreç becerileri, üst düzey düşünme becerileri, bilimin doğası anlayışı, öğretme-öğrenme anlayışı