Aristoteles ve Farabi'de nihai amaç veya iyi olarak mutluluk

Yaşamı boyunca birçok kişi yaşamın bir amacının olup olmadığını ve daha ziyade insanın bir amacının ya da bir işinin olup olmadığına dair sorular sormuşlardır. Bu amacın iyiyi elde edebilmek olduğunu, ancak iyi olanın, iyi kavramının ve iyinin niçin istenildiği ile ilgili farklı görüşler ortaya koymuşlardır. Diğer düşünürler gibi Aristoteles ve Farabi'ye göre de insan, onu mutlu eden şeyin 'iyi' olabileceğini düşünür. Mutluluk, birçok kimse için kazanılması gereken bir erdem olarak görülür. Var olan her şey mutlu olmaya doğru yönelir. Aristoteles'e göre en nihai amaç iyiyi bilmek, ona yönelmek ve böylelikle mutluluğu yaşamaktır. Mutluluk hiç araç olmayıp yalnızca amaç olandır. Aristoteles'e göre, en yüce amacımız budur. Aristoteles, politikanın, metafiziğin ve erdemin yolunun, yalnızca mutluluğa ulaşmak için bir araç olabileceğinden söz etmektedir. Bu araçlar vasıtasıyla insan, nihai amacına ulaşabilmektedir. Aynı zamanda Aristoteles'e göre mutluluk başka herhangi bir amaç için seçilen değil de, yalnızca kendisi için tercih edilen bir nihai amaçtır. Bütün yaşamın temel gayesi kendinde iyi olan başka hiçbir şey için değil bizzat kendisi için istenen ve erdemlerin sonucu olan bu mutluluğa ulaşabilmektir. Farabi'de ise ahlak, metafizik, siyaset ve epistemoloji arasında sıkı bir bağ vardır. Onun ahlak anlayışı bu bağlardan kopuk düşünülememektedir. Farabi'nin mutluluk araştırması, mantık ile başlayıp metafizik ile son bulmaktadır. Aynı zamanda mutluluk, Aristoteles'te olduğu gibi en meşhur amaçtır. Farabi'ye göre insan ve bütün diğer varlıklar Tanrı'dan sudur etmiştir. Bu sebeple insan, mutluluğa ilk akla ulaşabilmeyi amaç edinerek kavuşabilir.