Aromatik amin ilaçların reaktif metabolitlerinin proteinlerde oluşturduğu hasara karşı, mentha longıfolıa bitkisinin koruyucu etkisinin araştırılması

Aromatik amin içeren ilaçların insanlarda aril radikallerine dönüştüğü, daha sonra bu radikallerin myeloperoksidaz (MPO)/H2O2 metabolizması aracılığıyla bir protein radikali oluşturduğunu ve bu durumun da yan etki olarak agranülositosis (nötrofil azalması) denilen hastalıkla ilişkili olduğu bilinmektedir. Antiaritmik hastalıkların tedavisinde kullanılan prokainamid, ameliyat sonrası hastalarda ya da kardiyak aritmilerin uzun süreli bakım tedavilerinde kullanılan bir ilaçtır. Aromatik amin içeren ilaçların kullanımı sırasında agranülositosis hastalığı meydana gelmektedir. Bu tez çalışmasında, prokainamid ilacının diazonyum tuzunun meydana getirdiği aril radikallerinin, Mentha longifolia bitkisinin metanol ekstraktı ve uçucu yağı ile söndürme etkisi araştırıldı. Bu amaçla karbon merkezli aril radikali oluşturup, DNA kesimine neden olduğu bilinen 4-kloro-2-nitro tetrafloroborat model olarak seçildi. Ayrıca prokainamid tetrafloroborat tuzu hazırlandı. 4-kloro-2-nitro tetrafloroborat ve prokainamid tetrafloroborat tuzlarından oluşan aril radikallerinin, protein ve DNA'da meydana getirdiği hasarı önlemeye karşı M. longifolia bitkisinin metanol ekstraktı ve uçucu yağının koruyucu etkisi çalışıldı. Serbest-radikal söndürücüler veya temel antioksidantlar olarak davranan bileşiklerin başlıca gruplarından biri olarak bitki fenolikleri oldukça önemli yer tutmaktadır. M. longifolia bitkisinin metanol ekstraktı ve uçucu yağının incelenen toplam fenolik ve flavonoid bileşen miktarının yüksek olduğu tespit edildi. Sonuç olarak, M. longifolia bitkisinin metanol ekstraktı ve uçucu yağının, protein ve DNA'da oksidatif hasara neden olan karbon merkezli aril radikallerinin etkisini azalttığı bulundu.