Gana'da cinsiyet eşitliği ve kadın haklarını savunma üzerine sivil toplum örgütlerinin etkisinin değerlendirilmesi

Cinsiyet Eşitliği ve Kadınların Güçlendirilmesi (CEKG), tüm dünyada hükümetlerin desteğini gerektiren önemli konulardan biridir. Herhangi bir toplumda cinsiyet eşitsizlikleri gelişimsel büyüme eksikliğine yol açmaktadır. CEKG ve kalkınma arasındaki güçlü bağ ile, gelişmekte olan ülkelerin cinsiyet eşitliği konusunda Binyıllık Kalkınma Hedefleri'ne ulaşmak için CEKG'ye ilişkin konulara daha fazla dikkat ve destek vermeleri gerekmektedir. Devlet kurumları etkili yasalar çıkarmamış veya yeterli program ve projeler üstlenmemiş olduğundan, eğitime, sağlık hizmetlerine, iş yaşamına ve siyasi temsillere eşit erişimi sağlamak için cinsiyet eşitliği konusunda Binyıl Kalkınma Hedefleri cinsiyet eşitliği ve kadınların güçlendirilmesi noktasında önemli hale gelmektedir. Hükümet ve kurumları tarafından uygulanan etkili programların eksikliği, sivil toplum kuruluşlarının (STK) olmasını gerektirir; vatandaşlık yararı için kurulan sivil toplum kuruluşları ve kar amacı gütmeyen kuruluşlar, toplumsal cinsiyet eşitliğinin ve kadınların güçlendirilmesinin sağlanması için daha fazla rol üstlenmektedir. Gana'daki STK'lar cinsiyet eşitliği ve kadınların güçlendirilmesi için birçok faaliyet, program ve savunuculuk yapmış olsalar da, çabaları beklenen sonuçları vermemiştir. Bunun nedenlerinden biri, onların faaliyetlerinin etkisini ölçmek ve değerlendirme yönünde etkili çalışmaların yapılmamış olmasıdır. STK'ların programları ve faaliyetleri ve bunların etkileri bilimsel bir açıdan değerlendirebilirlerse, o zaman büyük bir etki yapmaları mümkün olabilir. Bu tez, cinsiyet eşitliği ve kadın iş-gücü bağlamında Gana'daki sivil toplum kuruluşlarının katkılarını ve bunların genel nüfus perspektifinden nasıl algılandığını ele almaktadır. Çalışmada ilkin Gana'daki sivil toplum yapılarının tarihsel gelişimi ve genel yapısı sunulmaktadır. Yapılan saha araştırması ile sivil toplum kuruluşlarının faaliyetlerinin etkisinin değerlendirilmesi yapılmıştır. Sivil toplum kuruluşlarının faaliyetleri, toplumsal cinsiyet eşitliğine ve kadınların güçlendirilmesine ilişkin insanların görüş ve anlayışları göz önünde bulundurularak eleştirel ve kapsamlı bir şekilde değerlendirilmiştir. Gana'nın üç jeo-politik bölgesinde yüz yüze görüşme tekniğiyle uygulanan anketlerle, ülkede genel kamuoyunun fikirleri analiz edilmiştir ve elde edilen sonuçlar frekans ve yüzde bazında betimsel olarak derecelendirilmiştir. Anketin sonucu, nüfusun büyük çoğunluğunun STK'ların faaliyetlerini ve programlarını tam olarak görüp kavradığını ve cinsiyet eşitliği savunuculuğunda öncü rol oynayan STK'ların faaliyetlerine ve programlarına çok aşina olduğunu göstermektedir. Ayrıca, ankete katılanların çoğunun, hükümet politikalarının CEKG'deki STK'lar üzerindeki faaliyetleri olumsuz yönde etkilemediğine inandığı görülmüştür. Önemli bulgulardan biri, devlet ve devlet kurumları ile karşılaştırıldığında, STK'ların Gana'da ekonomik bağımsızlık savunusu, şiddetin engellenmesi, çocukların büyümesi ve korunması konularında daha iyi olduğuna dair bir algının varlığıdır. Bu, STK'ların genel olarak toplumsal cinsiyet eşitliği savunuculuğunda güvenilir konumlarıyla ve kamu kurumlarına göre daha yüksek bir halk katılımına sahip olmaları gerçeği ile açıklanmaktadır. Sonuç olarak bu çalışma, Gana halkının STK'ların faaliyetlerinin etkilerini yeterince anlamasalar dahi, STK'ların programları hakkında daha iyi bir görüşe sahip olduklarını ortaya koymuştur. Elde edilen genel bulgular göstermiştir ki Gana'daki STK'lar cinsiyet eşitliği savunuculuğunda ve kadınların güçlendirilmesinde bir etki yaratmış olmakl birlikte, fonlar ve görünürlük için güçlü rekabet ve kısa süreli faaliyet gibi alanlarda birçok zorlukla karşı karşıya kalmışlardır. Öte yandan STK'lar arasında işbirliğinin olmaması ve yeterli kaynağın bulunmaması da önemli bir sorun olarak öne çıkmıştır. Belirlenen zorlukların üstesinden gelinebilmesi ve STK'ların cinsiyet savunuculuğu ve Gana'daki kadınların güçlendirilmesi konusunda daha etkili bir rol oynayabilmesi için, STK'ların faaliyetlerinin izlenmesi, daha iyi finansman yöntemlerinin bulunması, ayrıntılı ve uygun şekilde eylem planlarının hazırlanması, STK'lar arasındaki işbirliğinin geliştirilmesi gerekmektedir. Öte yandan sivil toplum faaliyetlerini tanıtımı, gönüllülerin buralarda istihdamı ve devlet-STK işbirliğinin arttırılması da bu tezde ortaya konan öneriler arasındadır. Anahtar Kelimeler: Cinsiyet Eşitliği, Sivil Toplum Örgütleri, Gana, Kadınların GüçlendirilmesiÖZET GANA'DA CİNSİYET EŞİTLİĞİ VE KADIN HAKLARINI SAVUNMA ÜZERİNE SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİNİN ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Vivian Boadu Yüksek Lisans, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Aytaç Yıldız Ocak 2019, 120 sayfa Cinsiyet Eşitliği ve Kadınların Güçlendirilmesi (CEKG), tüm dünyada hükümetlerin desteğini gerektiren önemli konulardan biridir. Herhangi bir toplumda cinsiyet eşitsizlikleri gelişimsel büyüme eksikliğine yol açmaktadır. CEKG ve kalkınma arasındaki güçlü bağ ile, gelişmekte olan ülkelerin cinsiyet eşitliği konusunda Binyıllık Kalkınma Hedefleri'ne ulaşmak için CEKG'ye ilişkin konulara daha fazla dikkat ve destek vermeleri gerekmektedir. Devlet kurumları etkili yasalar çıkarmamış veya yeterli program ve projeler üstlenmemiş olduğundan, eğitime, sağlık hizmetlerine, iş yaşamına ve siyasi temsillere eşit erişimi sağlamak için cinsiyet eşitliği konusunda Binyıl Kalkınma Hedefleri cinsiyet eşitliği ve kadınların güçlendirilmesi noktasında önemli hale gelmektedir. Hükümet ve kurumları tarafından uygulanan etkili programların eksikliği, sivil toplum kuruluşlarının (STK) olmasını gerektirir; vatandaşlık yararı için kurulan sivil toplum kuruluşları ve kar amacı gütmeyen kuruluşlar, toplumsal cinsiyet eşitliğinin ve kadınların güçlendirilmesinin sağlanması için daha fazla rol üstlenmektedir. Gana'daki STK'lar cinsiyet eşitliği ve kadınların güçlendirilmesi için birçok faaliyet, program ve savunuculuk yapmış olsalar da, çabaları beklenen sonuçları vermemiştir. Bunun nedenlerinden biri, onların faaliyetlerinin etkisini ölçmek ve değerlendirme yönünde etkili çalışmaların yapılmamış olmasıdır. STK'ların programları ve faaliyetleri ve bunların etkileri bilimsel bir açıdan değerlendirebilirlerse, o zaman büyük bir etki yapmaları mümkün olabilir. Bu tez, cinsiyet eşitliği ve kadın iş-gücü bağlamında Gana'daki sivil toplum kuruluşlarının katkılarını ve bunların genel nüfus perspektifinden nasıl algılandığını ele almaktadır. Çalışmada ilkin Gana'daki sivil toplum yapılarının tarihsel gelişimi ve genel yapısı sunulmaktadır. Yapılan saha araştırması ile sivil toplum kuruluşlarının faaliyetlerinin etkisinin değerlendirilmesi yapılmıştır. Sivil toplum kuruluşlarının faaliyetleri, toplumsal cinsiyet eşitliğine ve kadınların güçlendirilmesine ilişkin insanların görüş ve anlayışları göz önünde bulundurularak eleştirel ve kapsamlı bir şekilde değerlendirilmiştir. Gana'nın üç jeo-politik bölgesinde yüz yüze görüşme tekniğiyle uygulanan anketlerle, ülkede genel kamuoyunun fikirleri analiz edilmiştir ve elde edilen sonuçlar frekans ve yüzde bazında betimsel olarak derecelendirilmiştir. Anketin sonucu, nüfusun büyük çoğunluğunun STK'ların faaliyetlerini ve programlarını tam olarak görüp kavradığını ve cinsiyet eşitliği savunuculuğunda öncü rol oynayan STK'ların faaliyetlerine ve programlarına çok aşina olduğunu göstermektedir. Ayrıca, ankete katılanların çoğunun, hükümet politikalarının CEKG'deki STK'lar üzerindeki faaliyetleri olumsuz yönde etkilemediğine inandığı görülmüştür. Önemli bulgulardan biri, devlet ve devlet kurumları ile karşılaştırıldığında, STK'ların Gana'da ekonomik bağımsızlık savunusu, şiddetin engellenmesi, çocukların büyümesi ve korunması konularında daha iyi olduğuna dair bir algının varlığıdır. Bu, STK'ların genel olarak toplumsal cinsiyet eşitliği savunuculuğunda güvenilir konumlarıyla ve kamu kurumlarına göre daha yüksek bir halk katılımına sahip olmaları gerçeği ile açıklanmaktadır. Sonuç olarak bu çalışma, Gana halkının STK'ların faaliyetlerinin etkilerini yeterince anlamasalar dahi, STK'ların programları hakkında daha iyi bir görüşe sahip olduklarını ortaya koymuştur. Elde edilen genel bulgular göstermiştir ki Gana'daki STK'lar cinsiyet eşitliği savunuculuğunda ve kadınların güçlendirilmesinde bir etki yaratmış olmakl birlikte, fonlar ve görünürlük için güçlü rekabet ve kısa süreli faaliyet gibi alanlarda birçok zorlukla karşı karşıya kalmışlardır. Öte yandan STK'lar arasında işbirliğinin olmaması ve yeterli kaynağın bulunmaması da önemli bir sorun olarak öne çıkmıştır. Belirlenen zorlukların üstesinden gelinebilmesi ve STK'ların cinsiyet savunuculuğu ve Gana'daki kadınların güçlendirilmesi konusunda daha etkili bir rol oynayabilmesi için, STK'ların faaliyetlerinin izlenmesi, daha iyi finansman yöntemlerinin bulunması, ayrıntılı ve uygun şekilde eylem planlarının hazırlanması, STK'lar arasındaki işbirliğinin geliştirilmesi gerekmektedir. Öte yandan sivil toplum faaliyetlerini tanıtımı, gönüllülerin buralarda istihdamı ve devlet-STK işbirliğinin arttırılması da bu tezde ortaya konan öneriler arasındadır. Anahtar Kelimeler: Cinsiyet Eşitliği, Sivil Toplum Örgütleri, Gana, Kadınların Güçlendirilmesi