Astım tanısı ile izlenen çocuklarda yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin belirlenmesi

Bu araştırma astım tanısı ile izlenen çocuklarda yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan araştırma 28.03.2016-28.05.2016 tarihleri arasında Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Göğüs Hastalıkları polikliniği ve Çocuk Allerji-İmmünoloji polikliniğinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini 7-16 yaş grubunda olan, astım tanısından itibaren en az 3 ay geçmiş olan, başka bir kronik hastalığı bulunmayan ve iletişim engeli bulunmayan 103 çocuk oluşturmuştur. Araştırma için Koç Üniversitesi Etik Kurulu'ndan, ilgili kurumlardan ve annelerden yazılı izin alınmıştır. Veriler sosyodemografik soru formu ve Astımlı Çocuk Yaşam Kalitesi Ölçeği (PAQLQ) ile yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; sayı, yüzde, korelasyon, ikili gruplarda iki ortalama arası farkın önemlilik testi, Mann-Whitney U testi, üç ve üstü gruplarda Kruskal-Wallis analizi; çoklu grupların analizinde p değerinin 0.05'ten küçük çıkması durumunda farklılığın hangi gruplardan kaynaklandığının tespiti amacıyla Post-Hoc testlerden Bonferroni düzeltmeli iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi ve Bonferroni düzeltmeli Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Çalışmada çocukların %51,5'inin kız, %73,8'inin 7-11 yaş grubunda olduğu, %36,9'unun ders başarısızlığı yaşadığı, %78.6'sının günlük aktivitelerinin astım nedeniyle etkilendiği, ebeveynlerin %57.3'ünün evinde 4 ve daha az kişinin yaşadığı, ebeveynlerin %89.3'ünün astıma yönelik eğitim aldıkları belirlenmiştir. Astımlı çocukların ev koşullarına bakıldığında %96.1'inin bulunduğu ortamda sigara içilmediği, %11,7'sinin kömür sobası ile ısıtılan evde yaşadığı, %30.1'inin evinde rutubet olduğu ve %11.7'sinin evinde de evcil hayvan bulunduğu görülmüştür. Çocukların yaşam kalitesi toplam puanı ve alt grup puan ortalamaları değerlendirildiğinde; toplam puan ortalamasının 121.53 ± 25.29 olduğu; alt grup puan ortalamaları arasında en yüksek puan ortalamasının semptomlar grubunda olduğu, bu grubu duygusal işlev ve faaliyet kısıtlaması alt gruplarının izlediği saptanmıştır. Evde yaşayan kişi sayısı arttıkça ve kardeşlerde de astım hastalığının bulunması durumunda faaliyet kısıtlaması alt grup ortalamasının anlamlı derecede düştüğü belirlenmiştir. Sigara dumanına ve psikolojik etmenlere maruz kalan, hastalık nedeniyle günlük aktivitelerinin etkilendiği belirtilen çocukların semptomlar alt grup puan ortalamalarının daha düşük olduğu saptanmıştır. Psikolojik etmenlere maruz kalan çocukların duygusal işlev alt grup ortalamasının anlamlı derecede düştüğü görülmüştür. Hamamböceği ve psikolojik etmen uyaranına hassasiyet taşıyan çocukların ölçek toplam puan ortalamasının daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0.05). Çalışmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda; semptomları başlatan uyaranların, astım hastalığının, doğru ve etkin ilaç tedavisinin, öz bakımın çocuk ve aileye öğretilmesi; evde bakımın sürekliliğinin sağlaması ve nöbeti başlatabilecek alerjenlerle çocuğun ilişkisini azaltacak biçimde çevrenin düzenlenmesi önerilmiştir.