Astronomi atölyesi etkinlikleri ile ortaokul öğrencilerinin uzay araştırmalarına yönelik görüşlerinin ve argümantasyon düzeylerinin belirlenmesi

Teknolojinin her geçen gün daha da ilerlediği ve bilgiye ulaşmanın daha kolay olduğu günümüz dünyasında ortaya çıkan bilimdeki gelişmeler, temel bilimsel bilgilerin topluma sağlanmasının yanı sıra bireylerin etik ve ahlaki değerlerine ilişkin ikilemler içeren bir süreci de beraberinde getirmektedir. Uzay araştırmaları, evrenin keşfedilmesi ve anlaşılmasına yönelik bilimsel çalışmaların yanı sıra, bu çalışmaların toplumsal, kültürel, ekonomik ve politik etkilerini de inceleyen bir perspektifi ifade eder. Uzay araştırmaları, toplum ile uzay keşifleri ve teknolojileri arasındaki etkileşimi ve ilişkileri anlamayı amaçlar. Bu araştırmada, astronomi etkinlikleri ile uzay araştırmalarına yönelik ortaokul öğrencilerinin görüşlerinin ve argümantasyon düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışmasından yararlanılmıştır. Araştırma, 2022-2023 eğitim öğretim yılında öğrenim görmekte olan 25 ortaokul öğrencisi ile 10 haftalık yapılan planlamaya göre yüz yüze astronomi atölyesinde gerçekleştirilmiştir. Uygulama sürecindeki etkinlikler araştırmacı tarafından hazırlanmış ve uygulanmıştır. Uygulama süreci geliştirilirken uzman görüşü alınmıştır. Yüz yüze yapılan uygulamalarda öğrenciler beşer kişilik gruplara bölünmüştür. Böylelikle tüm öğrencilerin etkinlikleri tam olarak yapması, tekrar etmesi, yapılan her uygulamada aktif rol alması ve etkileşimde olması sağlanmıştır. Uzman görüşü alınarak araştırmacı tarafından hazırlanan "Uzay Araştırmaları Görüş Formu" veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Argümantasyon düzeylerinin belirlenmesinde Toulmin Argüman Modeli'ne uygun olarak hazırlanan argümantasyon tabloları analiz edilmiştir. Öğrencilerin argümantasyon düzeylerini belirlemek amacı ile Erduran vd., (2004) tarafından geliştirilen "Argümantasyon Değerlendirme Rubriği" kullanılmıştır. Araştırmanın sonucuna göre, sosyobilimsel konu olarak ele alınan uzay araştırmalarına ilişkin öğrenci görüşlerinin çeşitliliğinin arttığı tespit edilmiştir. Uzay araştırmalarına yönelik hazırlanan astronomi atölyesi etkinliklerinin öğrencilerinin argümantasyon düzeylerine etki ettiği görülmüştür. Araştırma kapsamında alan yazın incelendiğinde sosyobilimsel bir konu olarak uzay araştırmalarının temel alındığı çalışmaya rastlanmamıştır. Bu konu alan yazında eksik olarak görüldüğü için araştırmacılara bu konu üzerine çalışmalar yapmaları önerilir. Anahtar Sözcükler: Sosyobilimsel konular, argümantasyon, argümantasyon düzeyleri, uzay araştırmaları