Are boys really favored in patriarchal societies?: Evidence from Turkey

Deaton ve Subramanian'ın (1991) öncülük yaptığı araştırma ile harcama düzeninde cinsiyet ayrımcılığı/yanlılığı son yirmi yılın önemli çalışma konusu olmuştur. İktisat yazınındaki bu konudaki erken çalışmalar düşük ve düşük-orta gelirli olan ülkeler üzerinde yoğunlaşmıştır. Araştırmalarda konu olan ülkelerdeki kız çocuklarında göreceli olarak daha yüksek çocuk ölüm oranları ve ?kayıp kız? fenomeni bu çalışmaların gerekçesini oluşturmuştur. Ancak, yapılan çalışmaların çoğu hanehalkı harcamalarında kız çocuğa yönelik ayrımcılığa işaret eden kayda değer bulguya ulaşamamıştır. Düşük gelirli ülkelerde hanehalkı içerisinde harcama düzenine yönelik yapılan önceki araştırmalardan farklı olarak bu çalışma, üst-orta gelirli ülke olarak sınıflandırılan Türkiye üzerine yapılmıştır. Bu çalışmada Türkiye İstatistik Kurumu'ndan elde edilen 2003, 2004 ve 2005 yılı Hanehalkı Bütçe Anketleri kullanılarak, kırsal ve kentsel alanlarda hanhehalkı içinde çocuklara yönelik cinsiyet ayrımcılığı araştırılmıştır. Bu konudaki çalışmaları takiben, çocuk malları ve yetişkin malları için Engel eğrilerinin tahminleri yapılmıştır. Sonuçlar, Türkiye'nin yaygın ataerkil kültür anlayışına rağmen, Türk ailelerinin tüketim düzenlerinde kız çocuğuna yönelik ayrımcılığın az olduğunu göstermektedir. Yetişkin mallarındaki tüketim düzeni incelendiğinde hanehalkı kaynaklarından tasarruf edilerek bu kaynakların kızların ihtiyaçları için kullanılarak kız çocukların belirgin bir biçimde kayrıldığı, gözlemlenmektedir. Çocuk mallarında yapılan harcamalarda ise hem kız çocuklarının hem de erkek çocuklarının kayrıldığı, dolayısıyla karışık bir düzen olduğu görülmüştür. Elde edilen sonuçlar hem parametrik hem de semiparametrik Engel eğrilerinin tahminlerinde tutarlı olduğunu göstermiştir.