Ataklarla seyreden multiple skleroz (MS) hastalarında yorgunluk, duygusal iştah ve beslenme alışkanlıkları ile depresyon durumunun değerlendirilmesi

Bu çalışma; ataklarla seyreden Multiple Skleroz (MS) hastası bireylerin yorgunluk, duygusal iştah ve beslenme alışkanlıkları ile depresyon durumu arasındaki ilişkinin saptanması amacıyla planlanmıştır. Çalışma, Kasım 2019-Şubat 2020 tarihleri arasında Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri Nöroloji Polikliniği'ne başvuran ayaktan tedavi edilen yaşları 19-64 arasında değişen ataklarla seyreden MS tanısı almış olan 30 hasta (Hasta Grubu: HG) ile yaş ve cinsiyete açısından HG'ye benzer özellikler taşıyan 30 sağlıklı gönüllü (Kontrol Grubu: KG) olmak üzere toplam 60 birey üzerinde gerçekleştirilmiştir Bireylerin genel özellikleri, sağlık bilgileri ve beslenme alışkanlıklarına ilişkin bilgileri saptamak amacıyla anket formu araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Bireylerin besin alımı, enerji düzeyi ile beslenme alışkanlıklarının belirlenmesi için 24 saatlik besin tüketim kaydı ve besin tüketim sıklığı alınmıştır. Yorgunluk düzeyinin değerlendirilmesi için Yorgunluk Şiddeti Ölçeği (YŞÖ), duygusal iştah durumlarını belirlemek için Duygusal İştah Anketi (DİA) ve depresyon durumunu değerlendirmek için Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) uygulanmıştır. Vücut ağırlıkları, boy uzunlukları, bel ve kalça çevresi ölçümleri araştırmacı tarafından alınmıştır. HG'deki bireylerin yaş ortalaması 38.73±9.9 yıl, KG'dekilerin ise 38.20±9.7 yıl olarak belirlenmiştir. HG'deki bireylerin MS teşhis yaşı ortalama 29.7±10.5 yıldır. HG'deki bireylerin %33.3'ünün, KG'dekilerin %13.4'ünün Beden Kütle İndeksi (BKİ) değeri 25.0-29.99 aralığındadır. (p>0.05). HG'deki bireylerin %46.7'si, KG'dekilerin %43.3'ü günde iki ana öğün yapmaktadır. Her iki gruptaki bireylerin çoğunluğu (HG: %50, KG: %42.9) öğün atlama sebebinin iştahsızlıktan kaynaklandığını belirtmiştir (p>0.05). HG'dekiler enerjinin %48.3±7.9'unu, KG'dekiler %43.1±7.9'unu karbonhidratlardan, HG'dekiler %36.4±6.7'sini, KG'dekiler %40.3±7.3'ünü yağlardan sağlanmaktadır (p<0.05). BDÖ puan ortalaması HG'de 11.4±6.8, KG'de 2.5±1.9 olarak saptanmıştır (p<0.05). HG'dekilerin DİA olumsuz puan ortalaması 47.7±16.2, KG'dekilerin 46.1±16.2'dir (p>0.05). HG'deki bireylerin YŞÖ puan ortalaması 50.9±14.1, KG'dekilerin 27.9±8.7'dir (p<0.05). HG'dekilerin YŞÖ ve BDÖ puanları ile B12 vitamini alımı arasında negatif yönde korelasyon bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak; MS'in beslenme üzerinde olumsuz etki gösterdiği, depresyon ve yorgunluğa neden olduğu belirlenmiştir. MS'li bireyler beslenme yönünden yakından izlenmeli ve gereksinimlerine uygun, sağlıklı ve dengeli bir diyet tüketmeleri sağlanmalıdır. Anahtar Kelimeler: Beslenme, depresyon, duygusal iştah, multiple skleroz, yorgunluk