Atrial yüksek hız epizotları (AHRE) saptanan pacemaker implante edilmiş hastalarda sessiz nörolojik iskeminin araştırılması

Amaç: Atrial yüksek hız epizotları (AHRE) kılavuzlarda yerini yakın zamanda almış sadece implante edilebilir kardiyak cihazlar tarafından tespit edilebilen taşiaritmi ataklarıdır. Genellikle asemptomatik olup tanımı ve süresi konusunda birçok çalışmada farklı tanımlamalar yapılmıştır. Avrupa Kardiyoloji Derneği (ESC) 2020 AF kılavuzunda AHRE, cihaz programlı hız kriteri için ≥ 175 vuru/dk ve süre kriteri için ≥ 5 dakika şeklinde tanımlanmıştır. AHRE'nin iskemik inme, emboli ve klinik olarak AF'yi artırdığı gösterilmiş olsa da henüz net bir şekilde ortaya konulamamıştır. Çalışmamızda sessiz nörolojik iskeminin belirteci olan NSE (nöron spesifik enolaz) düzeyleri ile AHRE arasındaki ilişkiyi göstermeyi amaçladık. Hastalar ve Yöntem: Çalışmamız prospektif bir vaka-kontrol çalışmasıdır. Çalışmamıza Ocak 2021 – Haziran 2022 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Aritmi Polikliniğine başvuran, daha önceden herhangi bir zamanda kalıcı kalp pili implante edilmiş tarafımızca belirlenen dahil etme ve dışlama kriterlerine uyan 80 AHRE hastası dahil edilmiştir. Kontrol grubu için Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Aritmi Polikliniğine başvuran, daha önceden herhangi bir zamanda kalıcı kalp pili implante edilmiş tarafımızca belirlenen dahil etme ve dışlama kriterlerine uyan AHRE dahil herhangi bir aritmisi olmayan hastalar dahil edilmiştir. Son 6 ay içerisinde AHRE tespit edilen hastalardan son 72 saat içinde AHRE atağı geçiren hastaların NSE (nöron spesifik enolaz) düzeylerine bakılmıştır. Artan AHRE süresi ile NSE düzeyi arasında ilişki incelenmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen bireyler AHRE süresine göre alt gruplara ayrıldı. Grup 1 (AHRE olmayan) 80 (%50,0), Grup 2 (AHRE süresi <5 dk süren) 24 (%15,0), Grup 3 (≥5 dk - <1sa süren) 33 (%20,6), Grup 4 (≥1 sa - <24 sa süren) 19 (%11,9) ve Grup 5 (≥24 sa süren) 4 (%2,5) hasta şeklindeydi. AHRE'si olan hastalar AHRE'si olmayan kontrol grubuyla karşılaştırıldığında yaş ortalaması (67,49 ± 16,6'e karşın 65,00 ± 13,1; p=0,046), sPAB'ı (27,16 ± 10,51'e karşın 23,74 ± 6,86; p=0,049), transmitral E/A oranı (1,38 ± 0,23'e karşın 1,12 ± 0,35; p=<0,001), ap-vp yüzdesi (27,59 ± 26,64'e karşın 15,03 ± 17,26; p=<0,001) istatistiksel olarak anlamlıydı. AHRE'si olan hastalar hem kendi aralarında hem de kontrol grubuyla NSE düzeyleri arasındaki ilişki incelendi. Gruplar arasında NSE ortanca değerleri arasında istatistiksel anlamlı fark vardı (p=<0,001). Yapılan ileri analizlerde (Bonferronni düzeltmeli Mann Whitney U testi) sadece grup 1 ile grup 2 ve grup 4 ile grup 5 ortanca değerinin anlamlı düzeyde farkı olmadığı ancak diğer tüm grupların ortancalarının birbirinden anlamlı farklı olduğu belirlendi (p=<0,001). Yapılan korelasyonel analizde AHRE süresi ile NSE değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde pozitif yönde güçlü bir ilişki olduğu belirlendi (r=0,842; p=<0,001). Ayrıca AHRE süresi ile yaş (r=0,235; p=0,036), CHA2DS2-VASc skoru (r=0,226 p=0,044) ve LA çapı (r=0,300; p=0,007) arasında da istatistiksel olarak anlamlı düzeyde korelasyon olduğu görüldü. NSE düzeyleri AHRE süresi (r=0,842; p=<0,001) ve LA çapı (r=0,242; p=0,030) ile pozitif yönde korelasyon gösterdi. Sonuç: Çalışmamızın sonuçları diğer literatür çalışmalarıyla tutarlıydı. NSE, AHRE hastalarında sessiz nörolojik iskemiyi göstermede etkili biyobelirteç olarak kullanılabilir. Daha yaşlı, CHA2DS2-VASc skoru daha yüksek ve LA çapı artmış hastalarda AHRE süresi daha uzundu. Bu durum AF gelişmeden önce AHRE'nin de altta yatan patofizyolojik değişikliklerin açıklanmasında rol oynayabilir. NSE düzeyleri AHRE süresi dışında LA çapıyla da ilişkili olması, artan LA çapı ile trombüs gelişmesine katkı sağladığı düşünülebilir.