Avrupa Birliği Doğu Ortaklığı politikası: Komşuluk ve çıkar

Tarihin en kanlı hesaplaşmalarının fitilinin ateşlendiği Avrupa kıtası ülkeleri bugün demokrasi ve işleyen Pazar ekonomisiyle dünyaya örnek olmaktadır. Peki bu aşamaya gelirken hangi süreçleri atlattılar? Genişlemelerle değişirken, derinleşmeyi engellememek adına nasıl önlemler aldılar? Bu tezin ana konusu olan Doğu Ortaklığı Politikası'nı ne için başlattılar? Artan enerji ihtiyacının güvenilir kaynaklardan istikrarlı bir şekilde karşılanabilmesinin yanı sıra herhangi bir aksaklık durumunda alternatif oluşturabilmek AB için hayati derecede önemli olmuş ve çeşitliliği sağlayabilmek adına girişimler başlatmıştır. Doğu Ortaklığı Politikası'nın doğal kaynaklar bakımından zengin olan bölgelere yönelik bir girişim olması AB ve çıkar kavramını gündeme getirmiş ve bu AB'nin tamamen barışçıl amaçlarla mı politika oluşturduğunu sorgulatmıştır. Soğuk Savaş'tan sonra artan terör olaylarının sınırlarına taşınmasını istemeyen Birlik, sağladığı barışçıl ortamı yasa dışı göç ve insan kaçakçılığından korumak adına çevresinde bir güvenlik çemberi yaratmak istemiştir. Öncelikli olarak Komşuluk Politikası olarak adlandırılan bu çember söz konusu politikanın tamamlayıcılarından biri olan Doğu Ortaklığı Politikasıyla Güney Kafkasya ve Doğu Avrupa bölgelerine de taşınmıştır. Üyelik vaat etmeden içerideki barışı ve refahı dışarıya ihraç etmek isteyen Birlik bunu gerçekleştirirken muhatabı ülkeleri olumlu yönde değiştirmiş ve dönüştürmüştür. Küresel barışı her daim destekleyen AB böylelikle söz konusu bölgelerde varlığını sürdürürken küresel güç olabilecektir. Ancak, politikaya en büyük eleştirilerden biri olan Rusya Federasyonu gerçeği ile düşünüldüğünde bu mümkün müdür? Doğu Ortaklığı Politikası oluşturulurken RF'nin etkisini kırmak hedefler arasında mıdır? Bölgede RF çıkarları gözetilmiş midir? Elinizdeki çalışmada tüm bu soruların cevaplarının yanı sıra Rusya Federasyonu ile çıkarları çatışması durumunda AB'nin nasıl bir tavır sergilediğini de gözlemleyebileceksiniz. Ortaklık Anlaşmaları bağlamında AB ile söz konusu ülke ilişkileri incelenirken, Rusya Federasyonu ve muhatabı ülke ilişkileri tarihi ve siyasi geçmişleriyle aktarılacaktır. Dünden bugüne çatışma noktalarındaki sorunların çözümüne ilişkin iki farklı ideolojik yapıya sahip küresel gücün farklı tutumları anlatılacaktır. Bu çalışma AB'nin Doğu Ortaklığı Politikası'nın güvenlik çemberi oluşturarak terörü ve olası saldırıları engellemek, enerji bağımlılığını güvenli yollardan sağlamak, ve en nihayetinde varlığını idame ettirebilmek için çıkarlarını korumak adına oluşturduğunu ancak RF'den, Doğu ortak ülkelerinden ve kendisinden kaynaklanan sebeplerle politikaya olan güvenin sarsıldığını ortaya koymak amacıyla yazılmıştır. Anahtar Kelimler; Avrupa Birliği Komşuluk Politikası, Avrupa Birliği Doğu Ortaklığı Politikası, Doğu Avrupa, Güney Kafkasya, Rusya Federasyonu, Çıkar