Avrupa Birliği-Türkiye ilişkilerinde yasadışı göç sorunu

ÖZET Geride bıraktığımız yüzyılın özellikle son on yılında aslında yeni bir olgu olmayan yasadışı göç, uluslararası gündemin ilk sıralarında yer almıştır. Yasadışı göç olgusundan başta Amerika Birleşik Devletleri ve Batı Avrupa ülkeleri olmak üzere, özellikle gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler olumsuz etkilenmektedir. Bu göç hareketlerinin pek çoğu ekonomik nedenlerle olmaktadır. Göç eden insanların ancak pek azı ulaştıkları ülkelerde yerleşme hakkı elde edebilmektedirler. Çoğu göç ettikleri ülkeler tarafından geldikleri ülkelere veya üçüncü bir ülkeye gönderilmektedirler. Türkiye Avrupa, Asya ve Afrika üçgeninin merkezinde yer alan konumu ile dünyada en yoğun yasadışı göç güzergahları arasında yer almaktadır. Avrupa ülkelerine yasadışı göçte bir "kaynak", bir "transit" ve de son dönemde kendisi de bir "hedef ülke" konumuna gelmiştir. Türkiye, coğrafi konumundan doğan endişelerle, Mültecilerin Hukuki Durumuna İlişkin 1951 Cenevre Sözleşmesini "Coğrafi Çekince" ile kabul etmiş, Mültecilerin Hukuki Durumuna İlişkin 1967 Protokolünde bu çekincesini sürdürmüştür. Avrupa Birliği, yasadışı göçle mücadele kapsamında Türkiye'den mevzuatını AB ile uyumlaştırmasını ve 1951 Cenevre Sözleşmesi'ne koyduğu coğrafi çekinceyi kaldırmasını talep etmektedir. Bu çalışmanın amacı, Avrupa Birliği'nin yasadışı göçle mücadele sürecinde Türkiye'den beklentilerini, buna karşılık Türkiye'nin bu süreçteki yaklaşımını açıklamaktır. Çalışmanın birinci bölümde bir olgu olarak yasadışı göçün tanımı yapılmış, nedenleri, sonuçları ve riskleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde Avrupa Birliği'nin yasadışı göçle mücadele yaklaşımı ele alınmaktır. Son bölümde ise Avrupa Birliği'nin yasadışı göçle mücadele kapsamında Türkiye'den beklentileri, buna karşılık Türkiye'nin bu beklentilere yanıtı ile Türkiye'nin bu süreçteki endişeleri açıklanmaya çalışılmaktadır.