Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında Türk ve Azerbaycan ceza muhakemesi hukukunda hukuka aykırı deliller

olan adil yargılanma hakkının bir gereğidir. Adil yargılanma ilkesinin gereği olarak hukuka aykırı yöntemlerle delil elde edilmesi ve bu delillerin yargılamada kullanılması yasaklanmıştır.Uygulamada hukuka aykırı delillerin yasak sorgu yöntemleri kullanılması, arama, elkoyma ve yakalamaya ilişkin usul kurallarının ihlali, iletişimin denetlenmesine ilişkin usul kurallarının ihlali ve beden muayenesi ile genetik ve moleküler incelemelere ilişkin usul kurallarının ihlali yoluyla elde edildiği görülür. Bir davadaki delillerin hukuka aykırı yöntemlerle elde edilip edilmediği konusu,Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi yargılamalarında adil yargılanma hakkı bağlamında dikkatle incelenmektedir. Esasen Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6'ncı maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkı maddesinde hukuka aykırı delillere yer verilmemektedir. Ancak Mahkeme, iç hukuktaki bir davayı sonuçlandırmak için kullanılan delillerin hukuka aykırı şekillerde elde edilmiş olduğuna kanaat getirirse yargılamanın bir bütün olarak hakkaniyetsiz hale geldiğine ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine hükmedebilmektedir.Çalışmada Türk ve Azeri ceza muhakemesi hukuku alanlarında hukuka aykırı deliller konusu hem teorik açıdan incelenmiş hem de AİHM içtihatları çerçevesinde ele alınmıştır. AİHM'in hukuka aykırı deliller konusunda taraf devletlere yönelik tavsiyelerine de çalışmada yer verilmiştir