Aydın Adnan Menderes Üniversitesi 25 no'lu eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 18-65 yaş arası hastalarda depresyon riski ve ilişkili faktörler

Giriş ve Amaç: Depresyon, üç yüz milyondan fazla insanı etkilemesiyle dünyada önde gelen engellilik nedenleri arasındadır. Depresyonun yaşam boyu prevalansı %5-17 arasında değişir. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi 25 No'lu Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 18-65 yaş arası bireylerin depresyon riskini ve ilişkili faktörleri saptamak, depresyon açısından riskli olan bireyleri tanı ve yönetim açısından bilgilendirmek ve gereklilik halinde ilgili birimlere yönlendirmek amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma, kesitsel bir araştırma olup 01.03-01.06.2023 tarihleri arasında eğitim aile sağlığı merkezine başvuran 18-65 yaş arası kişilere yüz yüze görüşme yöntemiyle yapılmıştır ve gönüllü 355 kişi ile tamamlanmıştır. Katılımcılara sosyodemografik veri formu ile Hasta Sağlık Anketi-9 (PHQ-9) uygulanmıştır. İstatistiksel analiz SPSS programı ile yapılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler sayı ve yüzde ile belirtilmiş olup, normal dağılıma uymayan ikili gruplar Mann Whitney U, ikiden fazla gruplarda Kruskal Wallis ile analiz yapılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 31,4±12,9 (18-64 yaş arası), %58,6'sı (s=208) kadın, %71'i (s=252) bekardı. Katılımcıların %17,7'si (s=63) olumsuz yaşam deneyimi olduğunu, %11'i (s=39) sosyal desteğinin olmadığını, %33'ü (s=117) gelecekten beklentisinin olmadığını belirtmiştir. Katılımcıların PHQ-9 puan ortalaması 6,9±0,2 olup, kadınlarda (p=0,003), bekarlarda (p=0,001), öğrencilerde (p=0,010), VKİ'ye göre zayıf olanlarda (p=0,002), geliri giderinden az olan (p=0,025) katılımcılarda depresyon riski anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamızda orta ve üzeri düzeyde depresyon riski %24,3 bulunmuştur. Genç yaşta olma, kadın cinsiyet, bekar olma, öğrenci olma, gelirin giderden az olması, yalnız veya arkadaşla yaşama, VKİ'ye göre zayıf olma, yakınında depresyon tanısının olması, olumsuz deneyim yaşamış olma, sosyal destekten yoksun olma, gelecekten beklentinin olmaması depresyon riskini artıran faktörler olarak bulunmuştur. Birinci basamak hekimlerinin başvuran tüm hastalarda depresyon taraması yapmaları ve depresyon riski saptanan hastaları değerlendirip gerekli durumlarda sevk etmeleri, erken tanı ve tedavi açısından önemlidir. Anahtar kelimeler: Depresyon, Tarama, Hasta Sağlık Anketi-9