Aziz Mahmut Hüdâyî Dîvânı'ndan bestelenmiş eserlerin güfte, biçim ve usûl açısından incelenmesi

Aziz Mahmut Hüdâyî; yaşadığı 16. ve 17. yüzyılda yedi padişahın taht-ı devlette bulunduğu ve bu padişahların büyük hürmet ve alâka ile bilgi ve görüşlerine müracaât ettikleri tasavvuf tarihinin en şöhretli ve yetkin mutasavvıflarındandır. Birçok yerde müderrislik vazifeleri icra etmiş, Osmanlı devletinde "kadılık" makamına kadar yükselmiştir. Hem muâsırı olan ve hem de kendisinden sonra yaşamış birçok âlim ve şâiri fikrî yönden etkilemiştir. "Celvetiyye" tarîki onunla teşekkül etmiştir. Vefâtında altmış kadar halifesi ve otuz kadar eseri ile Anadolu ve Balkanlar'daki dînî-tasavvûfî hayat üzerinde derin tesirler uyandırmıştır. O, aynı zamanda şiirlerine nazîreler yazılmış mutasavvıf bir şâirdir.Tüm bu vasıfları sebebiyle Tasavvuf Tarihi için olduğu kadar; kendi şiirlerine beste yapacak derecede ilm-i mûsikîye vukûfiyeti bulunması, günümüze kadar şiirlerinin birçok bestekârca bestelenmesi, ehl-i tasavvuf ve mûsikî tarafından hâlen de sevilerek icrâ ediliyor olması da onu Türk Musikisi sahası içinde de şüphesiz önemli bir yere yerleştirmiştir.Nitel bir özellik taşıyan çalışmamızda; Cumhurbaşkanlığı nota arşivlerinde bulunan, sözleri Aziz Mahmut Hüdâyî'nin "Dîvân-ı İlâhiyât" ından alınarak bestelenmiş eserleri tespit edip onları güfte, biçim ve usûl açısından tahlil etmeye çalıştık. Bu çalışmada evrenimiz "Türk Söz Mûsikîsi beste yapımında güfte ve usûl", örneklemimiz ise "Güftesi Aziz Mahmut Hüdâyî'ye ait olan bestelenmiş eserler" dir. Anahtar Kelimeler: Türk Müziği, Aziz Mahmut Hüdâyî, Güfte, Beste, Biçim, Usûl