Azot kaynağı olarak balık atıklarının kullanıldığı besi yerinde Bacillus spp.'nin proteaz üretme potansiyeli

Bu çalışma, su ürünleri işleme endüstrisinde önemli bir çevresel sorun oluşturan balık atıklarının, biyoteknolojik bir yaklaşımla endüstriyel proteaz üretiminde değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Besin açısından zengin ve düşük maliyetli bu atıklar, alternatif azot kaynağı olarak kullanılmış ve optimum fermantasyon koşulları belirlenmiştir. Çalışmada, proteaz üretme potansiyeline sahip Bacillus velezensis, Bacillus subtilis ve Bacillus licheniformis suşları kullanılmıştır. Farklı balık atığı (%1–10) ve melas ( %1–10) konsantrasyonlarının proteaz üretimine etkisi, 72 saatlik fermantasyon süresince incelenmiştir. Proteaz aktivitesi Azokazein yöntemi ile 24., 48. ve 72. saatlerde ölçülmüş; elde edilen veriler tanımlayıcı istatistikler ve ANOVA ile değerlendirilmiştir. Sonuçlar, Bacillus licheniformis'in proteaz üretiminde en yüksek performansı sergilediğini göstermiştir. Maksimum aktivite bu bakteri tarafından 2920.61 U/mL ile, %2,5 balık atığı ve %1 melas içeren ortamda 48. saatte elde edilmiştir. ANOVA analizleri, bakteri suşu, balık atığı ve melas konsantrasyonlarının üretim üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkileri olduğunu ortaya koymuştur. Biyoreaktörde yapılan ölçeklendirme çalışmaları ise laboratuvar ölçeğindeki verimin %92,6'sını korumuş ve sürecin endüstriyel uygulanabilirliğini doğrulamıştır. Elde edilen bulgular, balık atıklarının endüstriyel proteaz üretimi için değerli bir hammadde kaynağı olabileceğini göstermektedir.