Bademin (Amygdalus communis L. cv. Nonpareil) biyoteknolojik yöntemlerle in vitro koşullarda mikropropagasyon yollarının araştırılması

çalışmada, olgun tohumlardan izole edilen zigotik embriyolar ve ürün veren ağaçlardan alman farklı dokular kullanılarak, Amygdalus communis L. ev. Nonpareil badem çeşidinin, organogenesis ile çoğaltılması metodlan geliştirildi. Bunun için, zigotik embriyo ve meyve veren ağaçlardan alman lateral, apikal ve çiçek tomurcuklarından itibaren, steril eksplantlarm üretimi için, yüzey sterilizasyon metodlan ortaya kondu. Böylece, in vitro hızlı fide-fidan üretimini kontrol eden faktörlerden kültür başlangıcı, sürgün proliferasyonu, rizojenez, köklü fidelerin toprağa adaptasyonu işlemleri araştırıldı. Farklı sitokinin (BAP-BA-kinetin) konsantrasyonlarında kültüre alınan zigotik embriyoların aksenik çimlenmesinin, BAP'm düşük konsantrasyonlarmda (0.5 - 1.0 mg l"1) maksimum randıman verdiği tespit edildi. Hormon içermeyen besi ortamında çimlendirilen zigotik embriyolar, BAP'm farklı konsantrasyonlarmda (0.1 - 0.5 - 1.0 ve 2.0 mg l"1) kültüre alınarak, sürgün proliferasyonuna etkisi araştırıldı ve 1.0 - 2.0 mg l"1 BAP konsantrasyonlarmda en iyi sonucu verdiği saptandı. Sürgün proliferasyonu için BAP'm yanında oksin (IAA, NAA) ilavesinin etkisi araştırıldı ve BAP'm etkisinin değişmediği, hatta oksin ilave edildiğinde yeni sürgün oluşumunda azalma olduğu gözlendi. Sürgün proliferasyonuna, MS yoğunluğunun etkisi araştırıldı. 1/1 MS ortamının test edilen diğer MS (1/2 - 1/4 ve 2/1) kuvvetlerinden daha iyi sonuç verdiği görüldü. Başlangıç materyali olarak kullanılan eksplant şeklinin sürgün çoğaltılmasına etkisi araştırıldı ve bir nod bulunan eksplantlann test edilen diğer eksplant tiplerinden daha iyi olduğu gözlendi. Ürün veren badem ağaçlarından alman apikal ve lateral tomurcuklar, 0.5 -1.0 mg l"1 BAP ile desteklenen 1/1 MS besi ortamında kültüre alındı. 1 mg l"1 BAP içeren MS besi ortamında kültüre alman lateral tomurcuklardan 4 alt kültür sonucunda, başlangıç materyal sayışırım 2-2.5 katı oranında sürgün elde edildi. 8 mg l"1 IAA ve 1/2 MS besi ortamında kültüre alman eksplantlann %50'sinin köklendiği tespit edildi. Köklenen fidelerin in vivo şartlara adaptasyonu sağlandı.vıu Çiçek tomurcuklan farklı oksin konsantrasyonlarının bulunduğu MS besi ortamlarında kültüre alınarak yoğun kallusun 2.0 mg l"1 2-4 D içeren besi ortamında geliştiği tespit edildi.