Bağbaşı ve Serdarlı kır yerleşmelerinin coğrafi etüdü (Erzurum-Tortum)

Araştırmanın konusunu oluşturan Bağbaşı ve Serdarlı yerleşmeleri idari olarak Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlıdır. Yerleşmelerin idari olarak bağlı olduğu Erzurum il merkezi Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer almasına rağmen, Tortum ilçe merkezi ile Bağbaşı ve Serdarlı yerleşmeleri, Karadeniz Bölgesi'nin Doğu Karadeniz Bölümü'nde yer almaktadır.Çalışmada, birbirine oldukça yakın (20 km) iki yerleşmede yükselti farkının yarattığı coğrafi farklılıklar ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bağbaşı ve Serdarlı yerleşmeleri arasındaki 450 m'lik yükselti farkı her iki yerleşmenin iklimi, bitki örtüsü gibi fiziki coğrafya özelliklerinin yanı sıra, yerleşme, meskenler ve ekonomik faaliyetler üzerinde de bariz farklılıklar görülmesine sebep olmuştur.Bu durum, literatür taraması, arazi çalışmaları, mülakatlar, hazırlanan grafikler ve CBS teknikleri kullanılarak üretilen haritalar, analitik bir yaklaşımla incelenip değerlendirilerek farklılıklar tespit edilip sunulmaya çalışılmıştır.Yapılan araştırma sonucunda, aynı iklim şartları ve benzer yer şekilleri doğrultusuna sahip olan ve aynı vadi içerisinde yer alan iki yerleşmede yükseltiye bağlı farklar tespit edilmiştir. Bunlar özellikle ekonomik olarak yerleşmeleri etkileyen farklardır. Yükseltinin iklime etkisine bağlı olarak, ekonomik faaliyetlerde oluşan farklar sahada bariz olarak görülmektedir. Araştırma sahalarından Serdarlı'da; ortalama yükselti fazla olduğundan (1750m) sıcaklık değerleri azalmakta ve tarım yapılması zorlaşmakta, Bağbaşı ise Serdarlı'ya göre daha düşük rakım (1300m) değerine sahip olduğundan tarım önem kazanmaktadır. Bu karşılık Sedarlı, geniş çayır ve mera alanına sahip olduğundan hayvancılık gelişmiştir. Bağbaşı ile karşılaştırıldığında, yükseltinin sebep olduğu düşük sıcaklık değerleri, yazın uzun süre otların yeşil kalmasını sağlayarak Serdarlı'da hayvancılığı olumlu yönde etkilerken, vejatasyon süresini, Bağbaşı'ya göre 20 gün geciktirerek tarımı olumsuz etkilemektedir.