Bağlamada başlangıç düzeyi zeybek tezene tavrının öğretimine yönelik egzersiz ve etüt temelli bir öğretim modeli önerisi

Bu araştırma, bağlamada başlangıç düzeyine yönelik zeybek tezene tavrı öğretiminde egzersiz ve etüt temelinde geliştirilen bir öğretim modelini kapsamaktadır. Başlangıç düzeyi zeybek tezene tavrı öğretiminde etkili ve kalıcı bir öğrenme sağlamaya yönelik sunulacak bir öğretim modelinin nasıl olması gerektiği problem durumundan yola çıkan araştırma; zeybek tezene tavrı öğretimine yönelik bir eğitim ve öğretim materyali sunarak bu konuda etkili ve kalıcı bir öğrenme sağlamayı, ayrıca bağlamada farklı tezene tavırlarının öğretimine yönelik geliştirilecek öğretim modellerine ışık tutmayı amaçlamaktadır. Nitel ve nicel yaklaşımlara dayalı karma yöntem deseninin kullanıldığı araştırmada bu doğrultuda güzel sanatlar liselerinde bağlama derslerini yürüten 10 öğretmenle yapılandırılmış görüşme sağlanarak bu kurumalarda başlangıç düzeyi zeybek tezene tavrı öğretimine yönelik mevcut durum betimlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen veriler ışığında öğretim modelinin temelini oluşturan egzersiz ve etüt üretimi aşamasına geçilmiştir. Araştırmada sunulan 83 egzersiz ve 6 etüt, "Güzel Sanatlar Lisesi Çalgı Eğitimi Bağlama 11" kitabında yer alan 6 temel zeybek tezene tavrı tartım kümesi referans alınarak üretilmiştir. Egzersizler, tezene tartım kümelerindeki notaların birden fazla perdeye uygulanması esasına göre hazırlanmıştır. Ancak kolaydan zora ilkesi dahilinde bu tartım kümeleri, aynı notadan oluşacak şekilde başlayarak kademeli bir biçimde artırılmıştır. Etütler ise belirlenen 6 tartım kümesinin her birini içerecek şekilde hazırlanmıştır. Araştırmanın deney süreci; tek gruplu ön test-son test deseni ile kurgulanmış olup Mersin Nevit Kodallı Güzel Sanatlar Lisesinde 10 ve 11. sınıfta eğitim gören ve hazır bulunuşluk testiyle denklik durumları tespit edilen 4 öğrenci ile haftada 2 ders olmak üzere 7 hafta boyunca yürütülmüştür. Değerlendirmenin sağlıklı olabilmesi açısından dersler ve testler video ile kayıt altına alınmıştır. Her iki ders bitiminde haftalık ders değerlendirmesi testi yapılarak öğrencilerin zeybek tezene tavrı icra becerileri düzeylerindeki değişim süreç boyunca izlenmiştir. Deney sürecinin sonunda öğrencilerin ön test, son test ve son testten 2 ay sonra gerçekleştirilen kalıcılık testi değerlendirme sonuçları karşılaştırılarak arada anlamlı bir fark olup olmadığına bakılmıştır. Araştırmada 4 çalışma grubu yer almaktadır. Birinci çalışma grubu, güzel sanatlar liseleri bağlama derslerinde zeybek tezene tavrı öğretiminin mevcut durumunu tespit etmek için görüşülen 10 öğretmenden oluşmaktadır. İkinci çalışma grubu; öğretmenlerle gerçekleştirilen görüşme formu ve hazırlanan egzersiz, etüt ve eserler için uzman görüşü alınan bağlamayla ilgili 2 öğretim elemanından oluşmaktadır. Üçüncü çalışma grubu; ön test/son test/kalıcılık testi, hazır bulunuşluk değerlendirme ve haftalık ders değerlendirme formlarına uzman görüşü sunan ve aynı zamanda bu formları dolduran bağlamayla ilgili 3 öğretim elemanından oluşmaktadır. Dördüncü çalışma grubu ise deneyin gerçekleştirildiği Mersin Nevit Kodallı Güzel Sanatlar Lisesinde eğitim gören 10 ve 11. sınıf 4 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmanın sonunda ön test, son test ve kalıcılık testi değerlendirme verileri incelendiğinde bu testler arasında anlamlı bir fark oluştuğu gözlenmiştir. Bu noktadan hareketle araştırma kapsamında sunulan öğretim modelinin öğrencilerin zeybek tezene tavrı icra becerilerini artırma noktasında belirgin bir katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bağlama, Zeybek tezene tavrı, Öğretim modeli, Egzersiz, Etüt.