Factors impacting bank net interest margin and the role of monetary policy: Evidence from Turkey

Bu tezde Türkiye bankacılık sektörünün net faiz marjı (NFM) üzerinde etkili olan faktörler incelenmektedir. Özellikle, geleneksel olmayan para politikası şokları ile banka faiz marjları arasındaki ilişki çalışılmıştır. Bu amaçla öncelikle asimetrik faiz koridoru çerçevesinin hangi parametrelerinin banka NFM'lerindeki değişimleri açıklamada önemli olduğunu belirlemek için bir tanımlama analizi yapılmıştır. Toplu sektör verisiyle yapılan analizde, BIST bankalararası gecelik repo/ters repo piyasası faiz oranından ve ağırlıklı ortalama fonlama faizinden; banka kredi ve mevduat faizlerine geçişkenlik olduğu gösterilmiştir. İndirgenmiş form Vektör Özbağlanım Analizi sonuçlarına göre; BIST faizinden ve ağırlık ortalama fonlama faizinden; ticari kredi, tüketici kredisi ve mevduat faizlerine doğru bir aktarım mekanizması bulunmaktadır. Aynı geçişkenlik, 16 mevduat bankasının verileriyle 2011Q1-2016Q1 dönemi için yapılan Panel Vektör Özbağlanım analiziyle de kanıtlanmıştır. Tanımlama analizinden sonra; NFM ve politika faizleri arasındaki ilişki bankaya özgü, sektörle ilgili ve makroekonomik nitelikteki faktörler kontrol edilerek, Sistem Momentler Metodu teknikleri kullanılarak incelenmiştir. Para politikası faizlerindeki değişimin NFM'yi anlamlı ve pozitif yönde etkilediği bulunmuştur. Bankaya özgü faktörler arasında, sermaye oranı ve operasyonel maliyetlerin örneklem döneminde marjları anlamlı bir şekilde etkilediği bulunmuştur. Ampirik sonuçlar, NIM'in gecikmeli değerlerinin anlamlı olduğunu göstermektedir. Standardize edilmiş değişkenlerle yapılan tahminler, gecikmeli değerlerin ve bankaya özgü faktörlerin iktisadi anlamlılık düzeylerinin politika faizlerinkinden yüksek olduğunu göstermektedir. Anahtar kelime: Faiz Geçişkenliği, Net Faiz Marjı, Para Politikası, Panel Veri Analizi,Zaman Serisi Analizi