Bankacılıkta şubeler cari sistemi ve uygulaması

Türkiye?de ve gelişmekte olan diğer ülkelerde bankacılık sektörü, finansal sistemintemelini oluşturmaktadır. Bankalar, temel olarak tasarruf sahiplerinden kaynak toplayıp, topladığı kaynakları ihtiyaç sahiplerine çeşitli şartlar dahilindekullandıran kurumlardır. Toplanmış olan tasarrufların, iktisadi büyüme ve kalkınmaya hizmet edecek şekilde kullandırılması bankaların önemini vurgulamaktadır. Aslında birer işletme olan bankalar bu önemi bakımından devletler tarafından diğer işletmelerdendaha fazla önemsenmiş ve kontrol altında tutulmak istenmiştir. Tasarruf ve yatırımlara aracılık eden bu kurumlar, işlevlerinitam olarak yerine getiremezse, ekonomi etkin bir şekilde çalışamaz ve ekonomikbüyüme olumsuz yönde etkilenir. Ülke ekonomisinin kalkınmasının temel taşlarından biri olan bankaların, diğer tüm şirketlerde de olduğu gibi temel amacı hissedar değeri maksimizasyonudur. Hissedar değeri maksimizasyonunu sağlamanın ana unsuru, karlılıktır.Bankacılık sektöründe şubekarlılığınınhesaplanmasının ve şubelerin karlılıklarına göre hedef projeksiyonun belirlenmesindekiönemli unsurlardan biri deşubeler cari hesabıdır. Kasım 2000, Şubat 2001 ve 2008 küresel finans krizlerinin ardından,sektörde düzenleyici otoritelerinmüdahaleleri görülmeyebaşlamıştır. Bu yasal düzenlemelerinsonuçlarından biriise,bankaların karlılıklarının düşmesive risk yönetiminin ön plana çıkmasıdır. Tüm işletmelerin önceliğinin olduğu gibi, bankaların da önceliği firma değer maksimizasyonudur. Bankalar, firma değer maksimizasyonunu sağlayabilmek için risk yönetiminden taviz vermeden, karlılıklarını ve verimliliklerini sürdürülebilir olarak muhafaza etmelidir.Bu çerçevede banka yönetimleri karlılığın unsurlarını veyönetimini ön plana çıkarmış, yasal düzenlemeleriyakın takibe almış ve buna göre sürekli olarak dinamik yapılarını korumaya özen göstermeye başlamışlardır.IIBu çalışmada, banka şubelerinin karlılıklarının gerçeğe yakın belirlenmesinde bir araç olan, şubeler cari uygulaması genel olarak tanıtılmışve çeşitli banka uygulamalarına yer verilmiştir. Ayrıca, şubeler cari sistemindeki tüm kullanım alanlarına değinilmiş olup,özellikle bankacılık içi kullanımı dışında çok şubeli ve çok uluslu şirketlerin karlılıklarını arttırmaya ve vergilerini planlamayayönelik uygulaması daçalışma kapsamına özet olarak dahil edilmiştir.Sonuçta; şubeler cari uygulamasının, etkin yönetim sonucu oluşan, bir şubeninkarlılık bileşenleri içindeki önemli unsur olduğu ifade edilebilir.1980yılındanberi etkin olarak uygulanan sistemin öneminingünümüz Türk Bankacılık Sistemi?nde bilinmekle birlikte değişen piyasa koşulları doğrultusunda, sisteminde kendisini yenileyeceği kaçınılmazdır.Anahtar Kelimeler:Şubeler Cari Hesabı, Şubeler Cari Faizi, İstismar Faizi, Fon Transfer Fiyatlaması, Karlılık/Verimlilik