Baş ve boyun mukozal tümör olgularında EGFR mutasyonlarının ve P53 doku belirtecinin prediktif ve prognostik ilişkisinin araştırılması

Amaç: Baş ve boyun kanserleri paranazal sinüsler, nazal ve oral kavite, farinks ve larinksten köken alan maligniteleri içermektedir. Baş boyun kanserleri tüm kanserlerin yaklaşık % 5'ini oluşturmaktadır ve tanı anında olguların % 60'ı lokal ileri evrededir. Erken evre olguların % 60-95'inde yalnız lokal tedaviyle kür elde edilebilirken, ileri evre olguların tedavisinde cerrahi, kemoterapi ve radyoterapi kombine olarak kullanılabilir. Baş ve boyun kanseri tedavisinde tedaviye direnç, yüksek lokal rekürrens ve uzak metastaz oranları nedeniyle prognostik faktörlerin belirlenmesine ihtiyaç vardır. Bu çalışmada lokal ileri ve nüks/metastatik ileri evre baş ve boyun mukozal tümör olgularında prediktif biyobelirteç olarak EGFR gen mutasyonlarının (ekson18-19-20-21) ve P53 protein ekspresyon düzeyinin tümör dokusunda araştırılarak prognostik etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve yöntem: Çalışmaya 2007-2015 yılları arasında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahiliye Onkoloji Kliniğine başvuran lokal ileri ve nüks/metastatik baş boyun skuamoz hücreli karsinom tanısıyla izlenen 56 hasta dahil edildi. Olguların parafin blok doku örneklerinden Real Time PCR yöntemi ile bakılan EGFR mutasyonları (ekson 18, ekson 19, ekson 20, ekson 21) ve immunhistokimyasal olarak p53 ekspresyonu düzeyi Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi'ndeki patolog tarafından değerlendirildi. Hastalar lokal ileri (evre III), ileri evre (evre IVA-IVB) ve metastatik (evre IVC) hastalığı olan hastalar olarak gruplandırıldı. EGFR (ekson 18, 19, 20, 21) mutasyonları ile p53 ekspresyon düzeyi, diğer prognostik, histopatolojik markerlar ve klinik sonuçlar ile karşılaştırıldı. Bulgular: Real Time PCR yöntemi ile bakılan EGFR mutasyonları (ekson 18-19-20-21) incelendiğinde 56 (% 100) olguda da mutasyon saptanmadı. Bu nedenle istatiksel değerlendirme yapılamadı. p53 protein ekspresyon düzeyi ile sağkalım, nüks, tümörün evresi, tümör lokalizasyonu, tümörün differansiyasyon derecesi, lenf nodu pozitifliği arasında anlamlı ilişki bulunamaz iken (p=0,384, p=0,774, p=0,18, p=0,343, p=0,782, p=0,229), p53 protein ekspresyon düzeyi ile metastaz arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p=0,048).Tümörlü hücrelerde, p53 protein ekspresyon düzeyi arttıkça metastaz oranının arttığı saptanmıştır. Ayrıca sigara alışkanlığı olan olgularda ağırlıklı olarak p53 protein ekspresyon düzeyi >% 20 olarak tespit edilmiş olup istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,034). Sonuç: Çalışmamızdaki tüm hastalarda EGFR mutasyonlarına (ekson 18-19-20-21) rastlanmadığından bu negatif verinin literatüre önemli katkı sağlayabileceğini düşünüyoruz. Ayrıca P53 protein ekspresyon düzeyi ile hastalığın evresi, lenf nodu pozitifliği,tümör lokalizasyonu, tümörün differansiyasyon derecesi, sağkalım ve nüks arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunamadığından aynı grup ve daha geniş hasta popülasyonlarıyla yapılacak çalışmalarla daha ileri istatistiksel değerlendirme yapılabilir. Anahtar Sözcükler: Baş ve boyun kanserleri, EGFR mutasyonları, P53