Başarının, grup üyeliğinin ve güvenilir olmanın kıskançlık, hakçalık ve başkasının üzüntüsüne sevinme üzerindeki etkisi

Başkasının üzüntüsüne sevinme duygusu, başkalarının başına gelen talihsiz bir olay karşısında gözlemci konumundaki insanların sevinmesi olarak tanımlanmaktadır. Yapılan çalışmalar başkasının üzüntüsüne sevinme duygusunun birçok faktörden etkilendiğini göstermiştir. Bu faktörler arasında özellikle, hedef kişinin başarısı, güvenirliği ve grup üyeliği önemli bir role sahiptir. Buna dayanarak, bu tez çalışmasında hedef kişinin başarısının, grup üyeliğinin ve güvenilir olmasının kıskançlık, hakçalık ve başkasının üzüntüsüne sevinme duygusu üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini Hacettepe Üniversitesi'nde okumakta olan 139 öğrenci (35 erkek, 104 kadın) oluşturmuştur. Araştırmada başarı ve grup üyeliği değişkenleri gruplar arası değişimlenirken; güvenilir olma değişkeni denek içi değişimlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre hedef kişinin güvenilir olma düzeyinin başkasının üzüntüsüne sevinme duygusu ve hakçalık üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Başka bir ifadeyle, hedef kişinin güvenilir olmadığı koşulda katılımcılar daha fazla başkasının üzüntüsüne sevinme duygusu hissetmiş ve talihsiz olayın hak edilebilir olduğunu bildirmişlerdir. Ayrıca, hedef kişinin başarı düzeyinin başkasının üzüntüsüne sevinme duygusu ve hakçalıktan ziyade sadece kıskançlık üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak, elde edilen bulgular hedef kişinin grup üyeliğinin kıskançlık, hakçalık ve başkasının üzüntüsüne sevinme duygusu üzerinde bir etkiye sahip olmadığını göstermiştir. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular alanyazındaki bulgularla birlikte ele alınarak tartışılmıştır. Bu bağlamda, başkasının üzüntüsüne sevinme duygusunun ve hakçalığın sosyal istenirlikten, sosyal ipuçlarının varlığından ve toplulukçu kültürden etkilenebileceği tartışılırken; kıskançlığın ise hedef kişiyle benzer ilgi alanlarına ve özelliklere sahip olmaktan etkilenebileceği tartışılmıştır. Buna ek olarak, mevcut araştırmanın alanyazına yaptığı katkılar değerlendirilmiş, araştırmanın sınırlılıkları belirtilmiş ve gelecekte yapılacak çalışmalar için öneriler sunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Başkasının üzüntüsüne sevinme, sosyal kimlik, hakçalık, kıskançlık, güvenilir olma, başarı, grup üyeliği