Bazı arpa çeşit ve genotiplerinin kök çürüklüğü etmeni bipolaris sorokiniana'ya karşı reaksiyonlarının belirlenmesi

Bipolaris sorokiniana, dünya genelinde özellikle arpa (Hordeum vulgare L.) ekimlerinde kök çürüklüğüne neden olarak verimde azalma ve önemli ekonomik kayıplara yol açmaktadır. Bu hastalıkla mücadelede kimyasalların aşırı kullanımının önüne geçmek amacıyla, çevreci yaklaşımlar arasında hastalıklara dayanıklı çeşitlerin geliştirilmesine yönelik ıslah çalışmaları stratejik bir önem taşımaktadır. Bu araştırmada, CIMMYT-SBP Programı tarafından temin edilen toprak kökenli Bipolaris sorokiniana patojeninin arpa hat ve çeşitlerinin kök ve kök boğazı üzerindeki etkilerini incelemek amaçlanmıştır. Çalışmada, Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından sağlanan toplam 99 arpa genotipi (13 çeşit ve 86 hat) kullanılmıştır. Ayrıca, arpa ve buğday arasındaki farklılıkları değerlendirmek üzere 6 buğday genotipi de analize dahil edilmiştir. Çalışmada 86 arpa hattının ve 13 arpa çeşidinin Bipolaris sorokiniana'ya karşı duyarlılıkları belirlenmiştir. Patojenisite testi sonucunda elde edilen verilere göre: 1 hat ve Keser çeşidi yüksek hassasiyet göstermiştir, 59 hat ve İnce, Kalaycı 97, Cumhuriyet 50, Ünver, Yüksel, Enginel 90, Özdemir, Sabribey, Larende ve Burakbey çeşitleri orta düzeyde hassasiyet göstermiştir, 13 hat ve Çıldır 02 çeşidi orta düzeyde dayanıklılık göstermiştir, 12 hat ve Hamidiye 85 çeşidi yüksek düzeyde dayanıklılık sergilemiştir. Buğday genotipleri arasında ise Bezostaja, Kızıltan, Kutluk, 2.49, Sunco ve Altay çeşitleri yüksek dayanıklılık göstermiştir. Bu araştırma, Bipolaris sorokiniana'nın sorun teşkil ettiği alanlarda dayanıklı olarak kullanılabilecek arpa ve buğday çeşitlerini belirlemekte ve bu çeşitlerin ıslah çalışmalarında stratejik olarak kullanılabileceğini göstermektedir.