Bazı insektisitlerin ergin öncesi dönemlerindeki yumurta parazitoiti Trichogramma evanescens Westwood (Hymenoptera: Trichogrammatidae)'in bazı biyolojik özelliklerine etkileri

Yumurta parazitoiti, Trichogramma evanescens Westwood (Hymenoptera: Trichogrammatidae) farklı tarımsal ekosistemlerde zararlılarla mücadele kullanılan önemli bir biyolojik mücadele etmenidir. Bu çalışmada üç farklı insektisitin (Lambda-cyhalothrin (pozitif kontrol), Chlorantraniliprole ve Indoxacarb) beş farklı dozuna (Tarla dozu, T, T/2, T/4, T/8, T/16) üç farklı ergin öncesi yaşta (biyolojik dönem-larva-2 günlük, prepupa-4 günlük ve pupa 6 günlük) maruz kalan yumurta parazitoiti Trichogramma evanescens'in çıkış oranı (%) ve çıkış yapan parazitoitlerin biyolojik özellikleri araştırılmıştır. Çalışmada kullanılan tüm insektisitler, kullanım dozları, insektisit doz uygulamalarına maruz bırakılan ergin öncesi biyolojik dönemleri ve bu faktörlerin etkileşimlerinin parazitoitin çıkış oranı (%) üzerine etkilerinin istatistiki olarak önemli olduğu saptanmıştır. Çalışmada insektisitler arasında en olumsuz etkiye sahip insektisitin Lambda-cyhalothrin olduğu, bunu sırasıyla Chlorantraniliprole ve Indoxacarb olarak tespit edilmiştir. Lambda-cyhalothrin etken maddeli insektisitin T/16 dozunun parazitoit ergin çıkış oranını olumsuz etkilediği ve parazitoitin larva döneminin (2 günlük) en hassas olduğu saptanmıştır. Chlorantraniliprole etken maddeli insektisitin T (Tarla) dozunun parazitoitin ergin çıkış oranına en yüksek olumsuz etkiye sahip tespit edilmiş olup, bu insektisitin dozlarının parazitoitin larva döneminin (2 gün) en olumsuz etkilenen biyolojik dönem olduğu tespit edilmiştir. Benzer şekilde Indoxacarb etken maddeli insektisitin T ve T/16 dozlarının paraztioitin ergin çıkış oranına en yüksek olumsuz etkilere sahip olduğu ve parazitoitin larva döneminin bu insektisitten en olumsuz etkilenen biyolojik dönem olduğu tespit edilmiştir. Lambda-cyhalothrin, Chlorantraniliprole ve Indoxacarb etken maddeli insektisitlerin en yüksek (T) ve en düşük (T/16) dozlarına larva, prepupa ve pupa döneminde maruz kalıp hayatta kalan Trichogramma evanescens'in yaşam tablosu (26±1 ̊C sıcaklık, % 65±5 orantılı nem ve 16:8 A:K fotoperiyot) laboratuvar koşullarında araştırılmıştır. Parazitoitin kalıtsal artış (üreme) kapasitesi (r), sonlu artış oranı" ()" , net üreme oranı (R0), ortalama doğurganlık (F) oranı, ömür uzunluğu ve ovipozisyon süreleri gibi biyolojik özellikleri üzerine insektisitlerin ve test edilen dozlarının yan etkileri tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar çok yaygın üç insektisitin parazitoitin çıkış oranı ve biyolojik özellikleridir.