Bazı makarnalık buğday çeşitlerinin verim ve verim unsurları ile karabenek ve pas hastalığına karşı reaksiyonlarının belirlenmesi

BAZI MAKARNALIK BUĞDAY ÇEŞİTLERİNİN VERİM VE VERİM UNSURLARI İLE KARABENEK VE PAS HASTALIĞINA KARŞI REAKSİYONLARININ BELİRLENMESİ Nafiz SÖNMEZ 2002/ 44 Sayfa ÖZET Bu çalışma, bazı buğday çeşitlerinin verim ve verim unsurları ile karabenek ve pas hastalıklarına karşı reaksiyonlarını belirlemek amacıyla 2000/2001 yetiştirme mevsiminde Diyarbakır'da yürütülmüştür. Denemede 20 makarnalık buğday çeşidi kullanılmıştır. Deneme tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. İncelenen tüm özellikler yönüyle çeşitler arasında istatistiki olarak önemli farklılıklar belirlenmiştir. En yüksek ve en düşük parsel verimi sırasıyla, Ceylan 95 (331.3 g) ve Kundura 1149 (143.0 g) çeşitlerinden elde edilmiştir. Kundura 1149 çeşidi en geççi (152.7 gün) ve Svevo çeşidi ise (135.3 gün) en erkenci çeşit olarak tespit edilmiştir. Karabenek hastalık oranı yönüyle en yüksek değer Mısın (% 7.607) çeşidinden elde edilmiştir. Selçuk 97, Ionio, Svevo, Zenit, Kızıltan 91, Çukurova 1252, Kundura 1149 ve İskenderiye çeşitleri ise bu hastalıktan etkilenmemiştir. Pas hastalık indeksi 0.550-3.933 arasında değişim göstermiştir. Pas hastalık indeksi yönüyle en yüksek değer Selçuk 97, en düşük değer Diyarbakır 81 çeşidinden elde edilmiştir. Karabenek hastalığına yakalanmış tanelerden yapılan izolasyonlarda; Alternaria sp., Fusarium sp., Cladosporium sp., Stephiylum sp. ve Helminthosporium sp. funguslan izole edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Buğday Çeşitleri, Verim, Verim Unsurları, Karabenek, Pas Hastalıkları