Bazı Scutellarıa L. (Lamıaceae) türlerinin morfolojik, anatomik, palinolojik ve kimyasal yönden (uçucu yağ) araştırılması

Bu çalışmada, Elazığ ve çevresinde doğal olarak yetişen Scutellaria orientalis L., S. bicolor Hochst; J.A. Lorent ve S. sintenisii Hausskn. Ex Bornm. türlerinin farklı lokalitelerden toplanan örneklerinin morfolojik, anatomik ve palinolojik özellikleri incelenmiştir. Ayrıca toprak üstü kısımlarının uçucu yağlarının kimyasal bileşimleri analiz edilmiş ve kemotaksonomik yönden değerlendirilmiştir. Taksonların morfolojik ve anatomik karakterleri ışık mikroskobu yardımıyla, polen özellikleri ise hem ışık mikroskobu hem de taramalı elektron mikroskobu (SEM) yardımıyla belirlenmiştir. Türlerin polenleri izopolar olup her üç türün de polen tipi trikolpat, mezokolpium ornemantasyonu biretikülat ve apokolpium ornemantasyonu perforat olarak tespit edilmiştir. Bitkilerden su distilasyonu ile elde edilen uçucu yağlar GC ve GC-MS sistemi ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda uçucu yağ veriminin 100 gr. kuru örnekte 0.1-0.3 ml. arasında olduğu saptanmıştır. Uçucu yağların kalitatif ve kantitatif kompozisyonu %97.7 ile %98.3 oranında tanımlanmıştır. İncelenen Scutellaria taksonlarında ana bileşenler; germakren D, bisiklogermakren, spatulenol, ?-kadinol, ß-karyofilen, ?-humulen, karyofilen oksit, karvakrol, ?-kadinen, p-simen, timol ve linalool-L olarak tespit edilmiştir. Türlere ait morfolojik, anatomik ve palinolojik özellikler cins içi taksonomik ilişkiler bakımından değerlendirilmiş ve tartışılmıştır.