Bazı yerli ve yabancı badem çeşitlerinin SSR markör teknikleri ile karakterizasyonu

Badem, Prunus L. cinsi içerisinde yer alan sert kabuklu ılıman iklim meyve türüdür. Karakterizasyon çalışmalarda en sık kullanılan markör yöntemlerinden biri SSR (Simple Sequence Repeats) moleküler yöntemidir. Bu çalışma bazı yerli ve yabancı badem çeşitleri arasındaki genetik ilişkileri ve varyasyonu belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmada toplam 22 adet badem çeşidi kullanılarak 28 adet SSR primer çifti ile moleküler karakterizasyon yapılmıştır. Toplamda 28 adet SSR lokusundan ortalama allel sayısı 9.46 olan, allel sayısı 2 ile 14 arasında değişen toplam 265 adet allel elde edilmiştir. Ayrıca toplam 22 adet badem çeşidinde alleller 94 bç ile 273 bç aralığında değişmiştir. Genetik çeşitlilik sonucunda ortalama etkili allel sayısı (Ne) 5.85, ortalama gözlenen heterozigotluk (Ho) 0.75 ve beklenen heterozigotluk (He) ise 0.76 olarak hesaplanmıştır. En yüksek allel sayısı 14 adet allel ile CPDCT042 lokusunda tespit edilmiştir. Bununla birlikte, en yüksek He değeri 0.90 ile CPDCT042 ve UDAp-439 primerlerinde belirlenirken, en yüksek polimorfizm bilgi içeriği 0.89 ile CPDCT042 primerinde belirlenmiştir. Elde edilen toplam 265 allel kullanılarak 22 adet badem çeşidinin UPGMA analizi yapılarak soyağacı oluşturulmuştur. Soyağacına göre çeşitler 'Türk' ve 'Yabancı' olmak üzere iki ana gruba ayrılmıştır. Çeşitler arasında genetik benzerlik katsayısına göre birbirine en uzak çeşitler 'Akbadem' yerli badem çeşidi ile 'Nikitsky' yabancı badem çeşidi arasında belirlenmiştir. Sonuç olarak, bu çalışmadan elde dilen sonuçlar bundan sonra bademde yapılacak ıslah ve genetik çalışmaların alt yapısını oluşturacaktır. Anahtar Kelimeler: Badem, SSR, Prunus, genetik benzerlik, karakterizasyon