Some aspects of the organizational and socio-economic role of the janissaries (late 15th – early 17th c.)

Bu çalışma, Osmanlı merkezî otoritesinin ana çarklarından biri olan kapıkulu enstitüsü ile enstitünün insan unsuru bakımından örgütsel niteliklerini, üç ayrı vaka incelemesi aracılığıyla üç ana başlık altında irdelemektedir. Çalışmada ilk olarak, Osmanlı Devleti'nin gelecekteki askerî ve idari kadrolarının içinden seçildiği devşirme sisteminin askere alma yöntemleri incelenmektedir. İkinci olarak, kapıkulu enstitüsünün idari ve örgütsel yapısı tetkik edilmektedir. Üçüncü olarak, kapıkullarının devletin mali teşekküllerinde üstlendikleri rol mercek altına alınmaktadır. Bu çalışma, İstanbul Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Sofya Aziz Cyril ve Methodius Millî Kütüphanesi ile Ankara Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Arşivi'nde bulunan arşiv dokümanlarının içeriği doğrultusunda şekillenmiştir. Söz konusu dokümanlar on beşinci yüzyıl sonu ve on yedinci yüzyılın başlarına tarihlenen askere alım kayıtları, kapıkulu alaylarının on altıncı yüzyılın ilk çeyreğine tarihlenen mevâcib (maaş) kayıtları, on yedinci yüzyılın başına tarihlenen bir Yeniçeri muhalefât (veraset) kaydı ile on altıncı ve on yedinci yüzyıla tarihlenen mali nüzül, mukataa, iltizam ve tahrir kayıtlarıdır. Kaynaklar, bu tezde sorgulanan ve incelenen üç ana kategori doğrultusunda üç vaka çalışması içinde değerlendirilmiştir.