Beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin doping algısı ve kullanımına yönelik tutumları incelenmesi: Dicle Üniversitesi örneği

Amaç: Bu araştırmanın amacı, Dicle Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu öğrencilerinin doping algısı ve bu konudaki tutumlarını incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada betimsel tarama modeli kullanılan nicel bir araştırma yürütülmüştür. Araştırmaya, gönüllülük esasına dayalı olarak toplam 369 katılımcı dâhil olmuştur. Veri toplama aracı olarak kullanılan formun ilk bölümünde yer alan kişisel bilgi formu aracılığıyla katılımcıların yaş, boy, kilo, cinsiyet, sigara kullanma durumu, kronik rahatsızlık varlığı ve spor türü (bireysel ya da takım sporu) gibi demografik bilgileri toplanmıştır. Formun ikinci bölümünde ise, Şapçı tarafından geliştirilen "Doping Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin normal dağılım gösterdiği belirlenmiştir. Katılımcıların demografik özelliklerine ilişkin frekans analizleri gerçekleştirilmiş, ortalamalar arasındaki farkların belirlenmesinde bağımsız örneklemler için t-testi uygulanmıştır. Bulguların değerlendirilmesinde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 21,47 yıl (SS=4,34), boy ortalaması 171,49 cm (SS=9,42) ve vücut ağırlığı ortalaması 66,30 kg (SS=16,13) olarak belirlenmiştir. Dopinge yönelik tutum puanları cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermiş; erkek katılımcılar (X̄=24,98) kadın katılımcılara (X̄=23,61) kıyasla daha yüksek puan almıştır (p<0,01). Sigara kullanımına göre yapılan karşılaştırmada, gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Kronik rahatsızlığı olan bireylerin tutum puanları (X̄=31,46), rahatsızlığı olmayan bireylere (X̄=23,81) göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,01). Spor türüne göre yapılan değerlendirmede ise bireysel ve takım sporu yapan katılımcılar arasında anlamlı bir fark gözlenmemiştir (p>0,05). Sonuç: Sonuç olarak, dopinge yönelik tutumların bazı bireysel değişkenlere göre anlamlı farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Erkek katılımcılar ve kronik rahatsızlığı olan bireyler daha yüksek tutum puanlarına sahipken, sigara kullanımı ve spor türü açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır. Dopinge yönelik tutumların, özellikle cinsiyet ve sağlık durumu bağlamında değerlendirilmesi gelecekteki araştırmalar ve önleyici uygulamalar açısından önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Doping, Doping kullanımı, Doping algısı