Bedreddin ez-Zerkeşî'nin hadîs-sünnet anlayışı ve eserlerindeki özgünlük

Rahmân ve Rahîm olan Allah'ın adıyla İslâm dininin Kur'ân-ı Kerîm'den sonra temel kaynağı hadîs-i şerîflerdir. Hadîsler ve onun uygulama kısmı olan sünnet günümüz de dâhil olmak üzere hemen her dönemde hem en çok tartışılan hem de en çok ilgilenilen alan olagelmiştir. İslâm âlimleri, sünnetle ilgili daima yeni çalışmalar ortaya koymuş ve bu çalışmalarla kendi asırlarında öncü olmakla kalmayıp ileriki zamanlarda da adlarından sık sık söz ettirmişlerdir. Hem yaşadığı dönemin hem de kendinden sonraki dönemlerin öncü âlimlerinden biri de h. 8. asırda varlığını sürdürmüş olan Bedreddin ez-Zerkeşî'dir(ö. 794/1391). Aslında el-Burhân fî ulûmi'l-Kur'ân adlı eseriyle tefsir alanında temayüz eden âlim, hadîs, fıkıh, fıkıh usulü vb. alanlarda da oldukça kıymetli çalışmalar yapmıştır. Hadîsin sıhhatiyle ilgili özellikle senedin ön planda tutulduğu bir dönemde Zerkeşî, yaptığı çalışmalarla metin tenkidine dikkat çekmiş ve bu konuda yazdığı el-İcâbe li îrâdî mâ'stedrekethu Âişe ale's-sahâbe adlı eseriyle de Hz. Aîşe'nin, sahabelere yönelik tenkidlerini açıkça dile getirmiştir. Metin tenkidi hususunda en dikkat çekici eserinin bu olmasının yanında hadîs alanında daha pek çok mühim eseri bulunmaktadır. Bu çalışmada söz konusu âlimin hadîs ve sünnet alanında vermiş olduğu eserleri incelenerek bu alana dair düşüncelerinden ve katkılarından söz edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Zerkeşî, Hadis, Sünnet, Tenkit, Eser