Uncertainty and its impact on Turkish economy

2008/2009 küresel finansal kriz sonrasında belirsizliği ölçmeye ve etkilerini tahmin etmeye yönelik ilgi yenilenmiştir. Bu tez, Türkiye için bir belirsizlik ölçütü geliştirmekte ve söz konusu ölçütteki değişikliklerin makroekonomik etkilerini Haziran 2005-Ağustos 2015 dönemi için analiz etmektedir. Temel bileşen analizi yöntemi aracılığıyla, üç ana finansal piyasadan ve Belirsizlik Anketi'nden belirsizliği temsil eden bir dizi değişken kullanılarak iki belirsizlik ölçütü oluşturulmuştur. Çeşitli kaynaklardan türeyen belirsizliği özet bir istatistik içerisinde toplayan ölçüt, Türkiye için son on yılda dört önemli belirsizlik olayını yakalamaktadır. Bu olaylar, Mayıs 2006 (yerel ekonomik ve siyasi konular), Ekim 2008 (Lehman Brothers'ın batışı) ve 2013 yazında (FED'in varlık alımlarını azaltacağı açıklamasının Gezi olayları ile çakışması) gerçekleşmiştir. Belirsizlik şoklarının Türkiye ekonomisine etkilerini tahmin etmek amacıyla 7 değişkenli bir vektör otoregresif modeli oluşturulmuştur. Modelde yer alan değişkenler belirsizlik ölçütü, ekonomik şartlar endeksi, işsizlik oranı, sanayi üretim endeksi, tüketici fiyat endeksi (TÜFE), kredi faiz oranı ve tüketici güven endeksidir. Ekonomik şartlar endeksi belirsizliğin etkilerinin ekonomik görünümdeki bozulmanın etkilerinden ayrıştırmak için kullanılmıştır. Sonuçlar, belirsizlik ölçütü üzerindeki beklenmedik şokların sanayi üretiminde düşüş, işsizlik oranında, enflasyonda ve kredi faiz oranında yükselişle birlikte tüketici güveninde bozulmayla ilişkili olduğuna dair delil sunmaktadır. Sonuçlar, değişkenlerin farklı sıralanması, alternatif belirsizlik değişkeni, daha az değişken ve daha kısa örneklem dönemine dair bir dizi teste karşı sağlamdır.