Bilim insanlarının yaşam hikâyelerinde var olan kök değerlerin ortaokul fen bilimleri ders kitaplarına yansımasının incelenmesi

Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'nda bireylerden beklenen sadece akademik olarak başarılı, istenen bilgi ve becerileri kazanmış olmaları değil aynı zamanda değerlerine sahip çıkan kişiler de olmalarıdır. Bu sebeple Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'na 2018 yılında "kök değerler" eklenmiştir. Yapılan bilimsel çalışmalarla toplumları etkileyen bilim insanlarının yaşam hikâyelerini incelediğimiz zaman göreceğimiz kök değerler onları etkileyebilme gücünün ders kitaplarındaki temsilcileri haline getirmektedir. Bilim insanlarının yaşam hikâyelerindeki kök değerler barındırdığı duygularla ders kitaplarına yansıtıldığında etkileyebilmenin doğal olarak gerçekleşeceğine inanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı ortaokul fen bilimleri ders kitaplarında yer alan bilim insanlarının yaşam hikâyelerinde var olan kök değerlerin ders kitaplarına yansımasının incelenmesidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman inceleme kullanılmıştır. Araştırmada bilim insanlarının tespitinde 2022-2023 Eğitim Öğretim yılında 5, 6, 7 ve 8. sınıflarda okutulan fen bilimleri ders kitapları kullanılmıştır. Daha sonra adı geçen kitaplarda tespit edilen bilim insanlarının ders dışı kaynaklardaki yaşam hikâyeleri analiz edilmiştir. Son hali bu çalışmada ortaya konan bir "Değerler Değerlendirme Ölçeği" kullanılarak ders dışı kaynaklardaki ve ders kitaplarındaki kök değerler bulunmuş ve frekansları çıkarılmıştır. Son olarak bilim insanlarının yaşam hikâyelerinde var olan kök değerlerin frekansıyla ders kitaplarında yer verilen kök değerlerin frekansları karşılaştırılarak bir analiz yapılmıştır. Yapılan karşılaştırmayla işaret edilen Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programları'ndaki kök değerlerin kitaplarda bulunan bilim insanlarının yaşam hikâyeleri ile ilgili metinlere ne derece yansıdığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Yapılan çalışmaların sonucunda bilim insanlarının yaşam hikâyelerinde yer alan kök değerlerin ders kitaplarına yeterince yansıtılmadığı sonucuna ulaşılmıştır.