Bir okul örnekleminde anne baba tutumlarının ergenlerin kişilik yapısı ve cinsiyet rolü ile ilişkisinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı 12-17 yaş aralığında bulunan ergenlerin, anne baba tutumlarına ilişkin algılarının kişilik yapıları ve cinsiyet rolleri ile ilişkili olup olmadığını incelemektir. Araştırmaya Hakkâri'deki bir ortaokul ve 2 liseden 226'sı kız, 151'i erkek olmak üzere 377 öğrenci katılmıştır. Katılımcıların anne baba tutumlarını nasıl algıladıklarını ölçmek için Anne Baba Tutum Ölçeği, kişilik yapılarını ölçmek için Beş Faktör Kişilik Ölçeği, cinsiyet rollerini ölçmek için Bem Cinsiyet Rolü Envanteri ve kendilerine ilişkin bilgilere ulaşmak için araştırmacı tarafından hazırlanan Demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Algılanan otoriter anne baba tutumu kızlara göre erkeklerde daha yüksek düzeyde bulunmuştur. Beş faktör kişilik ölçeğinin alt boyutlarından olan 'nevrotiklik' ve 'açık görüşlülük' erkeklere görekızlarda daha yüksek bulunmuştur. Cinsiyet rolü alt boyutları ile otoriter anne baba tutumu ve demokratik anne baba tutumu arasında her biri kendi içerisinde olmak üzere anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. 'Dışadönüklük' ve 'açık görüşlülük' kişilik alt boyutları ile ergenlerin yaşları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Ergenlerin kadınsı cinsiyet rolü düzeyleri ile beş faktör kişilik ölçeği alt boyutları olan dışa dönüklük, nevrotiklik, sorumluluk ve açık görüşlülük boyutları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir.Aynı zamanda ergenlerin erkeksi cinsiyet rolü düzeyleri ile beş faktör kişilik ölçeği alt boyutları olan dışa dönüklük, nevrotiklik, sorumluluk ve açık görüşlülük boyutları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. 'Dışa dönüklük' alt boyutu ile algılanan demokratik anne baba tutumu arasında pozitif yönde ilişkiler tespit edilmiştir. 'Nevrotiklik' alt boyutu ile algılanan koruyucu/istekçi anne baba tutum arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Anne baba tutumlarının ergenlerin kişilik özellikleri ile ilişkili olması, aileye yönelik terapötik çalışmalarda anne baba tutumları konusunun dikkate alınmasını düşündürebilir.