Bir rehabilitasyon kurumundan yardım alan engelli çocuk ailelerinin aile ilgi ve tükenmişlik durumlarının engelli çocuğu bulunmayan ailelerle karşılaştırılması

Bu çalışmada engelli çocuğa sahip annelerin ilgi ve tükenmişlik durumlarının normal çocuğa sahip annelerle karşılaştırılması, engelli çocuğun rehabilitasyon merkezine gitmesinin annenin ilgi ve tükenmişlik durumuna etkisinin olup olmadığının saptanması amaçlandı. Tanımlayıcı-kesitsel tipteki bu çalışmaya Gaziantep ilinde yaşayan engelli (n=97) ve sağlıklı (n=97) çocuğa sahip annelerden örneklem seçerek 194 kişi alındı. Toplanan veriler tanımlayıcı istatistikler, Kruskal Wallis, Mann-Whitney U, ki-kare ve t testleri kullanılarak analiz edildi. Çalışmamızda engelli çocuğa sahip annelerin yaş ortalaması 32,71±6,201 iken sağlıklı çocuğa sahip annelerin yaş ortalaması 34,65±7,956 (p=0,06) idi. Engelli çocuk annelerinin %10,30'u okuryazar değildi veya ilkokulu bitirmemişti. Sağlıklı çocuk annelerinin %9,30'u okuryazar değildi veya ilkokulu bitirmemişti (p=0,841). Engelli çocuk annelerinin %94,80'i ev hanım idi. Sağlıklı çocuk annelerinin %95,90'ı ev hanımıydı. Çalışmamızda engelli çocukların %64,90'ının bedensel engelli, %18,60'ının zihinsel engelli, %16,50'sinin hem zihinsel hem bedensel engelli oldukları tespit edildi. Engelli çocuk annelerinin %55,80'i akraba evliliği yapmışken, sağlıklı çocuk annelerinin %42,20'si akraba evliliği yapmış olarak belirlendi (p=0,055). Maslach Tükenmişlik Ölçeği-Duygusal Tükenmişlik alt boyutundan aldıkları puan ortalamalarına (13,33±9,64/7,43±7,56) göre engelli çocuğu olan annelerin duygusal tükenmişliği, sağlıklı çocuğu olan annelere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p=0,000). Engelli ve sağlıklı çocuğu olan annelerin Maslach Tükenmişlik Ölçeği-Kişisel Başarı alt boyutundan aldıkları puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (27,79±5,24/26,86±4,82) (p=0,201). Engelli ve sağlıklı çocuğu olan annelerin McMaster Aile Değerlendirme Ölçeği-Genel İşlevler alt boyutundan aldıkları puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (1,76±0,52/1,68±0,55) (p=0,342). Çocuğun engelli olduğu tespit edilir edilmez aile danışmanlığı süreci başlatılarak çocuğun engeli hakkında ailelere doğru bilgilerin verilmesi gerekmektedir. Tüm ailelere aile ve çift terapisi uygulamasının yapılması, stres ve tükenmişliği azaltmada fayda sağlayabilir.