Bir tekstil imalathanesinde çalışanlar arasında hasta bina sendromu görülme sıklığı ve iç ortam hava kalitesinin değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: İç ortam hava kalitesi ve çalışılan bina ile ilgili faktörler, iş sağlığı açısından önemli olmakla birlikte, toplum sağlığını etkileyen sorunların oluşmasını da tetikleyebilmektedir. Bu sorunların en önemlilerinden biri olan Hasta Bina Sendromu (HBS), çalışanların yaşam standartlarını etkilemekte, önemli ölçüde iş gücü kayıplarına neden olmaktadır. Bu araştırma tekstil imalat sektöründe iç ortam hava kalitesinin değerlendirilmesi ve çalışanlarda HBS görülüp görülmediğinin araştırılması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel tipte analitik çalışma, İstanbul'un sanayi yoğun bir ilçesinde faaliyet gösteren dört katlı bir tekstil imalathanesinde çalışanların tümüne yüz yüze görüşerek anket formu uygulaması ve çalışma ortamında iç ortam hava kalitesi parametrelerinden karbon dioksit (CO2), PM2,5 toz partikül, sıcaklık, bağıl nem, gürültü ve aydınlanma düzeylerinin ölçümlenmesiyle gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Sıcaklık, bağıl nem, gürültü ve aydınlanma ölçümleri normal sınırlarda saptanmıştır. PM2,5 toz partikül seviyeleri, çalışılan binanın her dört katında da sınır değer olan 25 μg/m3'ün üzerinde çıkmıştır. CO2 ölçümlerinde, binadaki bütün katların ayrı ayrı ölçüm ortalamaları ve binanın genel ortalaması, TSE sınır değeri olan 800 ppm'in üzerinde bulunmuştur. CO2 ölçümlerinde istatistiksel olarak binadaki katlar arasında bazı anlamlı farklar çıkmışsa da, kişilerin çalıştıkları katlar ile HBS sıklığı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. PM2,5 ölçümlerinin ise binadaki katlarda görülme düzeyleri benzer değerlerde saptanmıştır. Çalışanlarda en çok görülen beş semptom sırasıyla: gerginlik, sinirlilik (%62,1); baş ağrısı (%59,7); genel kas-eklem ağrısı (%45,2); öksürük, hırıltılı solunum (%44,4); kendini üzgün hissetmedir (%38,7). Sonuçlar: Katılımcılarda HBS sıklığı %22,6 olarak saptanmıştır. HBS sıklığı; çalışma süresince kullandığı ekipmanı rahatsız bulanlarda bulmayanlardan, iş yerinden kaynaklı hastalığı olduğunu düşünenlerde düşünmeyenlerden, sadece kış mevsiminde şikayetleri görülenlerde her mevsimde şikayeti aynı olanlardan, sırt ağrısı çekenlerde sırt ağrısı yaşamayanlardan istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek saptanmıştır. HBS gelişim riskini arttıran etkenlerden olan CO2 ve PM2,5 toz partikül seviyeleri, literatürdeki birçok çalışmada olduğu gibi bizim çalışmamızda da yüksek saptanmıştır.