Bir üniversite hastanesi hekimlerinin malpraktis korkuları ile mesleki doyumları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Amaç: Malpraktis, hekimlerin tıp alanında uyguladıkları herhangi bir uygulama neticesinde hastanın zarara uğramasıdır. Malpraktis korkusu ise hekimlerin mesleklerini icra ederken haklarında malpraktis davası açılma olasılığından kaynaklanan korku olarak tanımlanmaktadır. Çalışmamızda hekimlerin malpraktis korku düzeylerinin, malpraktis korkusu ve mesleki doyumu etkileyen çeşitli faktörlerin, malpraktis korkusu ile mesleki doyum arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmamız kesitsel ve tanımlayıcı nitelikte bir çalışma olup 01.05.2024- 31.07.2024 tarihleri arasında Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görev yapmakta olan 281 hekim ile yürütülmüştür. Sosyodemografik veriler, malpraktis korku ölçeği (MKÖ) ve mesleki doyum ölçeğinden (MDÖ) oluşan toplam 42 soruluk anket formu hekimlere yüz yüze uygulanmıştır. Çalışmada veri analizi için IBM SPSS 26.0 paket programı kullanılmıştır. Ölçek puanları ile katılımcıların sosyodemografik verileri arasında anlamlı farklılık olup olmadığını belirlemek için Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis-H testi uygulanmıştır. Gruplar arasında anlamlı fark çıkması durumunda, anlamlılığın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek için post-Hoc testi yapılmıştır. Varyansın homojen dağılmaması ve örneklem sayılarının eşit olmamasından dolayı Post-Hoc testi analiz için Games- Howell testi seçilmiştir. Kategorik değişkenler arası ilişkiler için Pearson Chi-Square Testi kullanılmıştır. p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: 281 hekimin dahil edildiği çalışmamızda hekimlerin %62,3'ü (n=175) 25-35 yaş grubundaydı. Hekimlerin MKÖ puan ortalaması 22,67±5,45 olarak bulundu. Hekimlerin %75,4'ü (n=212) yüksek seviye malpraktis korkusuna, %13,5'i (n=38) orta seviye malpraktis korkusuna sahipti. Katılımcıların %28,5'i (n=80) tıbbi hata veya malpraktis konusunda eğitim almış, %71,5'i (n=201) eğitim almamıştır. Katılımcıların MKÖ ortalaması ile tıbbi hata veya malpraktis eğitim durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (Z=-2,375 p=0,018). Katılımcıların %13,5'i (n=38) herhangi bir malpraktis davasına dahil olmuştur. Katılımcıların MKÖ ortalaması ile malpraktis davasına dahil olma durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (Z=-2,736 p=0,006). Katılımcıların %26,7'sinin (n=75) hakkında malpraktis iddiası ile şikayetçi olunmuştur. Katılımcıların MKÖ ortalaması ile hakkında malpraktis iddiasıyla şikayet olma durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (Z=-4,032 p<0,001). Katılımcıların %86,5'i (n=243) tıbbi kötü uygulamaya dair zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmıştır. Hekimlerin MDÖ ortalama puanı 65,57±11,05 olarak bulunmuştur. Katılımcıların MDÖ ortalaması ile meslek yılı ve ünvan grupları arasında ix istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (sırayla p=0,003, p=0,004 ). Katılımcıların MKÖ ortalaması ile meslek yılı, ünvan ve uzmanlık branşı grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (sırayla p=0,033, p=0,003, p=0,001). Katılımcıların MKÖ puanı ile MDÖ puanı arasında negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=-0,225 p<0,001). Sonuç: Hekimlerin çoğunda malpraktis korkusu yüksekti. Malpraktis iddiasıyla şikayette bulunulma oranı mapraktis davası açılma oranından daha yüksekti. Hekimlerin çoğunun malpraktis konusunda eğitim almadığı bulundu. Malpraktis davasına dahil olan, malpraktis iddiasıyla şikayet edilen ve malpraktis hakkında eğitim almayan hekimlerin malpraktis korkusu yüksekti. Hekimlerin meslek yılı ve ünvanın artmasıyla malpraktis korkularının azaldığı, mesleki doyumlarının arttığı tespit edildi. Hekimlerin malpraktis korkusu arttıkça mesleki doyumları azalmaktaydı. Anahtar Kelimeler: Hekim, Malpraktis, Malpraktis korkusu, Mesleki doyum