Birleşmiş Milletler kapsamında insan haklarını koruma mekanizmaları

İkinci Dünya Savaşın'dan sonra Birleşmiş Milletler Örgütü,insan haklarının korunması ve geliştirilmesi alanında önemli bir role sahip olmuştur. Bu rol Birleşmiş Milletler bünyesinde bir dizi organ tarafından ve bir dizi yöntem vasıtasıyla gerçekleştirilmiştir. Söz konusu yöntemler; sözleşmeyle öngörülen özel denetim organının yetkisinin tanınmış olmasıdır yani sözleşme içi koruma yöntemleridir. Diğeri ise sözleşme dışı koruma yöntemleridir. Sözleşme dışı koruma sisteminin dayanağı, BM Şartı ve Evrensel İnsan Hakları Bildirisidir.Sözleşme dışı koruma yöntemleri; İnsan Hakları Konseyi bünyesinde yürütülen evrensel periyodik inceleme mekanizması, şikayet başvurusu yöntemi ve özel yöntemlerdir. Sözleşme içi koruma yöntemleri ise; raporlara dayalı koruma yöntemi, devletler arası Şikayet yöntemi, bireysel başvuru yöntemi, soruşturma yöntemi ve ziyarete dayalı koruma yöntemi olarak sınıflandırılabilir.