Bitlis kazısında ortaya çıkarılan (2004-2008) tütün lüleleri

Çalışmasını tamamladığımız tez, 2004 yılında Prof. Dr. Kadir Pektaş tarafından başlatılan Bitlis Kalesi Kazısı'nda çıkarılan ve günümüzde Bitlis Etnografya Müzesi'nde korunmakta olan tütün lülelerini konu edinmiştir. Bitlis Kalesi Kazısı'nda çalışmalar halen devam etmekte olduğu için ve araştırmamız 2004- 2008 yılları arasında çıkarılan tütün lüleleri ile sınırlandırılmıştır.Bitlis kalesi kazısında çıkarılan lülelerin tamamı halk tipi lülelerden oluşmaktadır. Çıkarılan 924 lüleden tam ve tama yakın olanlardan 123 adet lüleyi çalışmamıza alınmıştır. Lüleler hamur, üretim, form özelliklerine, bezeme tekniklerine ve motif özelliklerine göre incelenmiştir.Tütünün Osmanlı devletine girmesiyle birlikte tütün içimi için lüle yapımına başlanmış ve atölyeler kurulmuştur. Ancak yapılan lülelerin birçoğunda tarih ve usta mührü olmadığı için kesin tarih verilememektedir. Çalışmamızda 2004- 2008 yılları arasında Bitlis Kalesi Kazısı'nda çıkarılan lülelerde tarih ve usta mührü bulunmamaktadır.