Böbrek nakli alıcılarının beslenme ve fiziksel aktivite durumlarını etkileyen faktörlerin incelenmesi

Amaç: Araştırma böbrek nakli alıcılarında beslenme ve fiziksel aktivite durumlarını etkileyen faktörlerin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Çalışma tanımlayıcı ve kesitsel bir araştırmadır. Bu araştırma bir özel hastane ve bir üniversite hastanesinde böbrek nakli polikliniğinde izlemleri devam eden alıcılarla (n=107) Ağustos 2017-Ağustos 2018 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Veriler sosyodemografik ve klinik özellikler formu, beslenme durumu değerlendirme anketi ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde, t-testi, Mann-Whitney U testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 47.01±13.78 olarak bulunmuştur. Hastaların fark Beden Kütle İndeksi (BKİ) puan ortalaması 2.44±4.78 olarak bulunmuştur. Hastaların nakil sonrası ilk ve son izlem; ağırlıkları ve BKİ değerleri arasında istatistiksel açıdan ileri düzeyde anlamlılık bulunmuştur (p<0.01). Hastaların fark BKİ ortalamaları ile yaş arasında zayıf negatif ve nakil sonrası geçen süre ile zayıf pozitif istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur (p<0.05). Alıcıların fiziksel aktivite puan ortalamaları ile yaş, cinsiyet, nakil sonrası geçen zaman, medeni durum, eğitim durumu, aylık gelir, verici tipi ve kronik hastalık durumu ile istatiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0.05). Fark BKİ puan ortalamaları ile fiziksel aktivite düzeyleri arasında ilişki bulunamamıştır (p>0.05). Sonuç: Çalışmamızda fark BKİ değerine göre yapılan analiz sonucunda, yaş ilerledikçe hastaların daha az kilo aldıkları ve nakil sonrası geçen zaman arttıkça daha fazla kilo aldıkları belirlenmiştir. Hastaların sosyodemografik ve klinik özelliklerinin fiziksel egzersiz düzeyini etkilemediği bulunmuştur. Ayrıca, hastaların kilo alma durumları ile fiziksel egzersiz düzeyleri arasında ilişki olmadığı bulunmuştur. Hastaların kilo alma ve fiziksel egzersiz durumlarının ileriye dönük olarak belli aralıklara incelenmesine gereksinim vardır. Anahtar sözcük: Böbrek nakli, beslenme, fiziksel aktivite.