Bolu ili Doğancı Köyü erişkin nüfusta kalp ve damar hastalıkları için risk faktörleri sıklığı ve ilişkili faktörler

Giriş ve Amaç: Kalp ve damar hastalıkları Dünyada ve ülkemizde mortalite ve morbiditenin en sık nedenidir. Kalp ve damar hastalıklarını önlemek için risk faktörlerinin ve ilişkili durumların ortaya konulması gerekmektedir. Bu çalışmada Bolu İli Doğancı Köyünde erişkin nüfusta kalp ve damar hastalıkları için risk faktörü olduğu bilinen tütün, alkol kullanımı, beslenme davranışları, fizik aktivite, obezite ve hipertansiyon sıklığı ve bunlarla ilişkili durumların ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, 957 erişkin nüfusu olan Doğancı Köyünde yürütülmüş; 796 kişiye ulaşılmış ve çalışma 749 kişi ile tamamlanmıştır. Veri toplamak için Q By Q STEPS İnstrument V 3.0 esas alınarak geliştirilen soru formu araştırmacı ve intern doktorlar tarafından yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Katılımcıların boy uzunluğu, vücut ağırlığı, bel çevresi, kalça çevresi, kan basıncı ve nabız ölçümleri yapılmıştır. Araştırma için Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimlerde İnsan Araştırmaları Etik Kurulundan ve Bolu Valiliği İl Halk Sağlığı Müdürlüğünden gerekli izinler alınmıştır. Bulgular: Çalışma grubunun %51,7'si kadın, %48,3'ü erkek; %45,0'i ilkokul mezunu ve yaş ortalaması 47,56 ± 16,52'dir. Kişilerin %79,3'ü halen evli, %40,9'u gelir getirir bir işte çalışmakta olup, kişilerin %71,1'i SSK üzerinden sağlık sigortası olduğunu; %65,6'sı ise gelir durumunun "orta" olduğunu ifade etmektedir. Çalışma grubunun %26,7'si tütün ürünü, %4,9'u alkol kullanmaktadır. Çalışma grubunun %63,7'si beyaz ekmek, %57,5'i köy ekmeği tüketmekte; %63,6'sı çeşme suyu, %26,6'sı Kökez suyu kullanmakta; %83,8'i ayçiçek yağı, %44,9'u tereyağı kullanmaktadır. Çalışma grubunun %28,7'si orta düzey fizik aktivite, %32,6'sı ağır düzey fizik aktivite yapmaktadır. Çalışma grubunun %31,4'ü obez, %56,7'sinin bel çevresi geniş, %55,7'sinin bel kalça oranı geniştir. Erkeklerin %22,9'u, kadınların %39,3'ü obezdir. Çalışma grubunun %37,7'si, erkeklerin %34,5'i ve kadınların %40,6'sı hipertansiyon hastasıdır. Obez olanların %57,0'ı, bel çevresi geniş olanların %43,5'i, Bel-kalça oranı geniş olanların %41,2'si hipertansiyon hastasıdır. Sonuç: Kalp ve damar hastalıkları risk faktörlerinden tütün ve alkol kullanımı erkeklerde, obezite ve hipertansiyon kadınlarda daha fazla görülmektedir. Risk faktörlerine yönelik farkındalığı artırıcı çalışmalar yürütülmeli, müdahale programları hazırlanmalıdır. Anahtar Kelimeler: Kalp ve damar hastalıkları, alkol, sigara, obezite, hipertansiyon, STEPS