Borsa İstanbul firmalarında maddi olmayan sermaye bileşenlerinin piyasa değerine etkisinin araştırılması

Bu araştırmanın amacı, maddi olmayan sermaye kapsamında AR-GE, patentler, patente atıflar ve reklam olarak ele alınan dört temel bileşenin piyasa değeriyle ilişkisini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda, hedonik piyasa değeri yaklaşımı takip edilerek 2006 yılından 2020 yılı sonuna kadar payları Borsa İstanbul'da sürekli işlem gören 167 imalat firmasından oluşan bir örneklem kullanılmıştır. Modeldeki içsellik endişelerinden dolayı Sistem GMM tahmincisi kullanılmıştır. Bulgular, patent atıfları dışındaki tüm maddi olmayan sermaye bileşenlerinin değişen derecelerde pozitif piyasa değerine sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, önceki çalışmaların aksine patente atıfların piyasa değeri üzerinde kısmen olumsuz bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Buna ek olarak, maddi olmayan sermayenin uzun vadeli değerini belirlemek için doğrusal olmayan parametre tahmin kombinasyonları kullanılarak hedonik piyasa modeli için ikincil bir analiz yapılmıştır. Sonuç olarak, uzun vadede AR-GE, patent ve reklamın piyasa değeri daha da yukarıya çıkarken patente atıfın negatif etkisi anlamsız hale gelmektedir. Patentler AR-GE temelli inovasyon sürecini hızlandırırken, patente atıflar Türk imalat sanayisindeki değer yaratma döngüsünü kesintiye uğratmaktadır. Dolayısıyla, Türk imalat sanayisinin AR-GE ile ürettiği bilgiyi etkin bir şekilde rekabet avantajına dönüştüremediği ortaya çıkmaktadır. Bu çalışma, Türk imalat sanayisinde maddi olmayan sermayenin nasıl değerleneceğine ilişkin mevcut literatüre katkıda bulunmaktadır.