Boru akımlarında kullanılan bağıntılarınideal hız kavramına göre yeniden düzenlenmesi

Suyun, sadece insan yaşamı için değil aynı zamanda tüm doğa için en önemli ihtiyaçlardan biri olduğu çok iyi bilinmektedir. Tüm canlıların fizyolojik ihtiyaçlarının karşılanması için kullanılan tatlı su kaynakları sınırlıdır. Dünyada bulunan toplam su miktarının yaklaşık %3'ü tatlı sudur. Diğer taraftan bilindiği üzere yağışların da yeryüzündeki konumsal ve zamansal dağılımı homojen değildir. Bu nedenle bir bölgeden başka bir bölgeye suyun nakli (iletimi) insanlık tarihi ile birlikte var olmuştur. Suyun iletimi, kanal, boru, tünel, galeri ve drenler gibi çeşitli su taşıma yapıları ile yapılmaktadır. Ancak bu tür su yapılarının tamamını hidrolik açıdan açık kanal (serbest yüzeyli) ve boru (basınçlı) akımları olmak üzere iki ana grupta toplamak mümkündür. Açık kanal ve boru akımlarının hidrolik hesap ile ilgili güncel literatürde sayısız yöntem ve çözüm önerileri mevcuttur. Fakat bu çalışma sadece boru (basınçlı) akımları ve "ideal hız" kavramını kapsamaktadır. Bilindiği üzere boru akımlarında kesit içinde hız parabolik dağılmaktadır. Ancak bu çalışmada "ideal hız" kavramı ile hızın kesit içerisinde dairesel dağıldığı kabul edilerek idealize edilmiş ve buna bağlı olarak kullanılan tüm denklemler "ideal hız"a göre revize edilmiştir. İdeal hız kavramı doğrultusunda yeniden yazılan denklemler ile ilgili örnek uygulamalar yapılmış ve sonuçları öneriler kısmında tartışılmıştır. Kullanılan denklemlerin revize edilerek idealleştirilmesi ile hidrolik hesaplarda kolaylık sağlamasının yanında özellikle boru üretim sektöründe ideal çap gibi bir ölçek ortaya çıkararak büyük bir katma değer sağlayacağı ve pedegojik açıdan tıpkı ideal akışkan kavramı gibi hidrolik ve su yapıları ile ilgili derslerde fayda sağlayacağı öngörülmüştür. Buna göre tez toplam altı bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünden sonra konunun tarihçesini, konu üzerine yapılmış çalışmaların değerlendirmesini ve bu çalışmaların sınıflandırmasını da içeren geniş bir literatür çalışması sunulmuştur. Tezde kullanılan yöntem ve çalışma aşamaları tüm detayları ile geniş bir şekilde "materyal ve metot" başlığı altındaki üçüncü bölümde verilmiştir. Bu bölümde ayrıca "ideal hız" kavramı tanımlanmıştır. "Bulgular ve Tartışma" başlığı ile verilen dördüncü bölümde, kavram üzerinde yapılan bilimsel tartışmalar ile ideal hız kavramının örnek uygulamaları karşılaştırmalı olarak verilmiştir. Sonuç ve Öneriler beşinci bölümde sunulmuştur. Son bölümde ise yararlanılan kaynaklar alfabetik sıraya göre verilmiştir. Anahtar Kelimeler: İdeal hız, boru akımları, ortalama akım hızı, logaritmik hız dağılımı, parabolik hız dağılımı